Oto przepracowana wersja artykułu, uwzględniająca wskazówki:
Najczęstszym błędem osób zamożnych w Polsce jest nadmierne koncentrowanie majątku prywatnego lub przekazywanie aktywów poza swoją bezpośrednią kontrolę, na przykład członkom rodziny. Poniżej przedstawiono pięć skutecznych rozwiązań prawnych, z których często korzystają zamożne osoby, wraz z wyjaśnieniem powodów ich stosowania oraz poziomu majątku, od którego takie struktury stają się ekonomicznie uzasadnione.
Osoby zamożne i bardzo zamożne różnią się w swoim podejściu do prawa i zarządzania finansami. Większość kieruje się zasadą Rockefellera: „Nie miej nic, kontroluj wszystko”. Mechanizmy ochrony majątku nabierają szczególnego znaczenia w Polsce, kraju o podwyższonym ryzyku prawnym, zwłaszcza w obliczu reform planowanych na rok 2026, takich jak Krajowy System e-Faktur (KSeF) czy nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
Z jakich rozwiązań korzystają osoby zamożne?
1. Spółki holdingowe (krajowe i zagraniczne)
Istnieje powiedzenie, które sugeruje, że „jeśli przy stole pokerowym nie wiesz, kto jest frajerem, to tym frajerem jesteś ty” – w kontekście biznesu można to odnieść do braku posiadania spółki holdingowej. Przy tworzeniu struktur majątkowych dla klientów, zawsze rozróżniamy dwa podstawowe typy spółek: operacyjne, które prowadzą faktyczną działalność gospodarczą (np. produkcję, wynajem nieruchomości, handel, świadczenie usług), oraz holdingowe, które nie angażują się w działalność ryzykowną. Ich rolą jest posiadanie udziałów i aktywów, gromadzenie zysków z dywidend oraz zarządzanie aktywami grupy kapitałowej.
Dzięki takiej strukturze możliwe jest nie tyle „unikanie podatków”, ile ich efektywne planowanie. Pozwala to na kumulowanie i reinwestowanie dywidend, oddzielenie ryzyk operacyjnych od majątku właściciela oraz zwiększa odporność struktury na potencjalną upadłość jednej ze spółek. Osoby zamożne niemal nigdy nie lokują wszystkich swoich przedsięwzięć w jednej spółce.
Próg opłacalności: Zawsze, przy posiadaniu co najmniej 2-3 spółek operacyjnych.
2. Trust (w jurysdykcjach anglosaskich). Dlaczego bogaci z nich korzystają?
Trust jest jednym z najstarszych narzędzi ochrony majątku na świecie. W uproszczeniu polega na tym, że właściciel majątku (tzw. *settlor*) na mocy specjalnej umowy przekazuje ten majątek do trustu. Następnie jest on zarządzany przez zewnętrznego powiernika (*trustee*) zgodnie z precyzyjnie określonymi zasadami i celami zapisanymi w akcie powierniczym (*trust deed*). Osoby zamożne korzystają z trustów, ponieważ zapewniają one wysoki poziom anonimowości.
Ponadto, trust jest instytucją trudną do „obejścia” z prawnego punktu widzenia, pozwala na niemal całkowite wyłączenie majątku spod potencjalnych osobistych roszczeń wierzycieli, a także zapewnia dużą elastyczność w określaniu, kto i w jakim czasie może korzystać ze środków. Należy zaznaczyć, że trust jest instytucją prawa anglosaskiego i nie można go prawidłowo skonstruować w oparciu o polskie prawo krajowe.
Próg opłacalności:
— najczęściej od **10-20 milionów złotych**,
— szczególnie w przypadku majątku o charakterze międzynarodowym lub rodzin posiadających obywatelstwa lub rezydencje w różnych krajach.
3. Fundacje prywatne: w Polsce rodzinna (lub ich zagraniczne odpowiedniki, np. w Liechtensteinie)
Dlaczego osoby majętne korzystają z fundacji? Fundacja prywatna pozwala na odseparowanie majątku od osoby fizycznej. Aktywa (udziały w spółkach, nieruchomości, środki finansowe) przestają być formalnie przypisane do konkretnej osoby, a zaczynają być zarządzane zgodnie z zasadami określonymi w statucie fundacji.
Dla osób zamożnych jest to kluczowe narzędzie zapobiegające rozdrobnieniu majątku, a także sposób na ochronę przed skutkami rozwodów, sporów spadkowych czy roszczeniami wierzycieli. Jeśli majątek zostanie wniesiony do fundacji odpowiednio wcześnie, nie podlega on osobistym długom fundatora. Dodatkowo, jest to metoda planowania sukcesji, która pozwala uniknąć chaosu związanego z testamentem. Jak to działa?
Fundator, po śmierci, formalnie pozostawia „puste” konto, co pozwala uniknąć sporów spadkowych między spadkobiercami. Ponadto, fundator może zachować kontrolę nad majątkiem nawet po jego formalnym przekazaniu na rzecz fundacji. Co istotne, fundacja nie służy do bieżącego prowadzenia działalności gospodarczej; jej rolą jest pełnienie funkcji „skarbnicy” i nadrzędnej struktury dla całości aktywów, w tym spółek holdingowych. Jest to rozwiązanie szczególnie opłacalne w przypadku aktywów „rodzinnych”, które mają przetrwać pokolenia. Mimo pewnych kontrowersji, fundacja rodzinna w Polsce pozostaje wartościowym rozwiązaniem dla osób nieposiadających innych form ochrony prawnej lub nie stosujących bardzo agresywnych strategii optymalizacyjnych.
Próg opłacalności:
— zazwyczaj od **1-5 milionów złotych wartości majątku** w przypadku fundacji rodzinnej, oraz od **15 milionów złotych** dla fundacji prywatnych.
4. Korzystanie z pieniędzy w ramach struktur, bez wypłacania ich do celów prywatnych (do opodatkowania PIT). Jak to możliwe?
Jest to jedna z fundamentalnych różnic między osobami majętnymi a pracownikami etatowymi. Pracownik etatowy często odprowadza 40-50% swojego wynagrodzenia brutto do budżetu państwa, podczas gdy milioner może nie płacić nic. Jak to możliwe? Milioner zasadniczo nie pobiera wynagrodzenia. Najzamożniejsi nie wypłacają środków do swojego majątku prywatnego, gdzie podlegałyby one podatkowi dochodowemu od osób fizycznych (PIT). Zamiast tego, dokonują wydatków, inwestycji lub udzielają pożyczek w ramach posiadanych struktur korporacyjnych.
Zamożne osoby na całym świecie dokonują zakupów poprzez spółki, a nie osobiście: inwestują w nieruchomości jako spółki celowe (*special purpose vehicles*), udzielają pożyczek między spółkami w ramach grupy kapitałowej, ponoszą wydatki w ramach działalności gospodarczej, finansują rozwój nowych przedsięwzięć bez konieczności wypłacania sobie wynagrodzenia lub dywidendy jako osobie fizycznej. Co więcej, spółka zarejestrowana w innej jurysdykcji może umożliwiać zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków, które w Polsce mogłyby zostać zakwestionowane przez organy podatkowe.
W praktyce oznacza to, że kapitał pozostaje w obiegu gospodarczym, a nie trafia do prywatnego portfela, co eliminuje obowiązek zapłaty PIT od każdej wypłacanej złotówki. Nie jest to wykorzystanie luki prawnej, lecz świadome zarządzanie majątkiem i ryzykiem, zgodne z obowiązującymi przepisami i logiką finansową.
5. Rezydencja podatkowa i dywersyfikacja jurysdykcji
Dlaczego bogaci korzystają z tego rozwiązania? Zamożni ludzie nie uzależniają całego swojego życia i majątku od jednego państwa. Kiedyś istniały specyficzne mechanizmy optymalizacyjne dotyczące wypłat z zagranicy dla polskich rezydentów podatkowych. Obecnie, po okresie pandemii i rozwoju pracy zdalnej, zmiana rezydencji podatkowej staje się coraz powszechniejsza.
Często stosowana zasada to prowadzenie biznesu w kraju A, posiadanie aktywów w kraju B, a rezydencja podatkowa w kraju C. Wynika to z potrzeby dywersyfikacji oraz faktu, że rzadko kiedy jedno państwo oferuje optymalne warunki pod każdym względem. Dlatego najbogatsi często posiadają spółki w różnych krajach, lokują aktywa poza krajem swojej rezydencji podatkowej i planują zmianę rezydencji z dużym wyprzedzeniem.
Próg opłacalności:
— zazwyczaj od **1-2 milionów złotych rocznych dochodów** lub
— w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej o zasięgu międzynarodowym.
Podsumowanie
Osoby zamożne nie stosują tych rozwiązań z powodu posiadania jakiejś tajnej wiedzy. Posiadają świadomość, że prawo i odpowiednia struktura majątkowa, przy pewnym poziomie zgromadzonego kapitału, przestają być kosztem, a stają się inwestycją. Im większy majątek, tym większe związane z nim ryzyko, tym większe znaczenie ma odpowiednia struktura prawna, a tym mniejsze znaczenie mają proste rozwiązania, takie jak sporządzenie testamentu czy prowadzenie wszystkich operacji w ramach jednej spółki.
Autor: Maciej Oniszczuk, prezes zarządu, partner zarządzający Oniszczuk & Associates
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.
Wyniki Biznes Fakty:
- Osoby zamożne często popełniają błąd nadmiernego gromadzenia majątku prywatnego lub przekazywania aktywów poza swoją kontrolę.
- Kluczowe rozwiązania dla osób zamożnych obejmują spółki holdingowe, trusty (w jurysdykcjach anglosaskich), fundacje prywatne (w tym fundacje rodzinne), wykorzystywanie struktur do bieżących wydatków oraz dywersyfikację rezydencji podatkowej.
- Spółki holdingowe pozwalają na oddzielenie działalności operacyjnej od majątku, co zwiększa odporność na ryzyko i umożliwia efektywne planowanie podatkowe.
- Trust jest narzędziem ochrony majątku zapewniającym anonimowość i elastyczność, niedostępnym w polskim prawie.
- Fundacje prywatne i rodzinne pozwalają na odseparowanie majątku od osoby fizycznej, chronią przed wierzycielami i sporami spadkowymi, a także ułatwiają planowanie sukcesji.
- Zamożni unikają opodatkowania PIT przez realizację wydatków i inwestycji w ramach struktur korporacyjnych, a nie poprzez wypłaty do majątku prywatnego.
- Dywersyfikacja jurysdykcji (biznes w kraju A, aktywa w kraju B, rezydencja podatkowa w kraju C) jest strategią minimalizującą ryzyko i optymalizującą obciążenia podatkowe.
- Próg opłacalności dla tych struktur zależy od rodzaju rozwiązania i wartości majątku, zaczynając się od około 1 miliona złotych (fundacje rodzinne, rezydencja podatkowa) do kilkunastu milionów złotych (fundacje prywatne, trusty).
- Decyzja o stosowaniu tych rozwiązań wynika ze świadomości, że prawo i struktury majątkowe stają się inwestycją zwiększającą bezpieczeństwo i efektywność zarządzania majątkiem, a nie tylko kosztem.
- Nadchodzące regulacje w Polsce (KSeF, nowe uprawnienia PIP) zwiększają znaczenie stosowania zaawansowanych strategii ochrony majątku.
Więcej informacji na : businessinsider.com.pl