Wspólne rozliczenie podatkowe małżonków jest niezwykle popularną formą składania zeznań PIT, z której korzysta ponad 8,7 miliona podatników. Zyski z takiego rozwiązania mogą być znaczące, sięgając nawet kilku tysięcy złotych oszczędności podatkowych. Dlatego zawsze warto rozważyć, czy indywidualne, czy wspólne rozliczenie będzie korzystniejsze. Skorzystanie z tej preferencji wymaga jednak spełnienia określonych warunków, które podlegają weryfikacji przez organy skarbowe. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące tego, co sprawdzają urzędnicy i jakie czynniki mogą wzbudzić ich podejrzenia.
Wspólne rozliczenie jest szczególnie opłacalne w sytuacjach, gdy występuje znacząca dysproporcja w dochodach małżonków, a zwłaszcza gdy jedno z nich przekracza próg podatkowy (stawka 32% PIT). Maksymalna korzyść ze wspólnego rozliczenia może wynieść 27 600 zł, co tłumaczy popularność tej opcji wśród 8,7 miliona podatników w minionym roku.
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) przeprowadza weryfikację prawidłowości składanych zeznań. Ministerstwo Finansów, w odpowiedzi na zapytania dziennikarzy, wyjaśniło, jakie aspekty podlegają kontroli, jakie dokumenty mogą być wymagane od podatników oraz co może stanowić sygnał do wszczęcia postępowania sprawdzającego przez organy skarbowe.
Przeczytaj także: Organy skarbowe kontrolują rozliczenia samotnych rodziców. Sprawdź, na co zwracają uwagę urzędnicy.
Podstawa typowania małżonków do kontroli PIT przez administrację skarbową
Ministerstwo Finansów informuje, że działania weryfikacyjne są podejmowane w oparciu o **analizę ryzyka wystąpienia nieprawidłowości**. Wynik tej analizy decyduje o tym, czy w konkretnym przypadku zostaną podjęte czynności sprawdzające lub kontrolne dotyczące rozliczeń podatkowych.
Resort podkreśla, że samo wspólne rozliczenie z małżonkiem **nie skutkuje automatycznym wszczęciem postępowania sprawdzającego czy kontroli podatkowej**. Nie ma tu zastosowania zasada automatyzmu.
Niemniej jednak, jak dodaje MF, **każdy podatnik korzystający z tej preferencji musi faktycznie spełniać ustawowe warunki uprawniające do skorzystania z ulgi oraz posiadać odpowiednią dokumentację potwierdzającą spełnienie tych warunków**.
Co organy skarbowe sprawdzają w kontekście wspólnego rozliczenia małżonków?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Finansów, „pracownicy urzędów skarbowych weryfikują, **czy osoby wskazane w zeznaniu spełniają warunki wynikające z przepisów ustawy** o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT)”.
Przypomnijmy, że warunki te są enumeratywnie wymienione w art. 6 ust. 1-3a ustawy o PIT i wszystkie muszą być spełnione łącznie:
1. **Pozostawanie w związku małżeńskim**: Dotyczy to również sytuacji, gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego i trwał do końca tego roku.
2. **Posiadanie wspólności majątkowej**: Warunek ten obejmuje istnienie wspólności majątkowej między małżonkami.
3. **Rezydencja podatkowa**: Preferencja przysługuje zarówno polskim rezydentom podatkowym (rozliczającym dochody w Polsce), jak i nierezydentom (podatnikom podlegającym obowiązkowi podatkowemu w innym państwie), pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 6 ust. 3a ustawy o PIT.
4. **Forma opodatkowania dochodów**: Małżonkowie muszą rozliczać swoje dochody na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej. Dotyczy to również dochodów z działalności gospodarczej, jeśli są one opodatkowane według skali PIT. Wspólne rozliczenie nie jest możliwe, gdy przynajmniej jedno z małżonków opodatkowuje swoje dochody podatkiem liniowym (19%) lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wyjątek stanowią przychody z najmu prywatnego, które mimo opodatkowania ryczałtem nie wykluczają możliwości wspólnego rozliczenia PIT.
5. **Złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie**: Należy złożyć stosowny wniosek w ramach zeznania PIT-37.
Co może wzbudzić podejrzenia organów skarbowych i stanowić podstawę do weryfikacji rozliczenia małżonków?
Ministerstwo Finansów wskazuje, że decyzje o weryfikacji prawidłowości rozliczenia są podejmowane na podstawie informacji posiadanych przez organy KAS, pozyskiwanych m.in. z baz danych.
Resort precyzuje, że potencjalnymi przesłankami uzasadniającymi weryfikację rozliczenia mogą być między innymi:
— **Stosowanie przez jednego z małżonków przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym lub wybór przez niego formy opodatkowania w ramach podatku liniowego**.
— **Otrzymanie przez organy KAS informacji sygnalnej (np. zawiadomienia o podejrzeniu nieprawidłowości w rozliczeniu)**.
MF zaznacza jednak, że sam wpływ takiej informacji nie przesądza o automatycznym podjęciu czynności sprawdzających wobec podatnika. Organy KAS nie są związane takimi informacjami, jednakże mogą one stanowić podstawę do przeprowadzenia działań analitycznych. Ostateczna decyzja o podjęciu działań wobec danej osoby lub podmiotu zależy od wyników analizy ryzyka.
Jakie dokumenty KAS może wymagać od małżonków w trakcie czynności sprawdzających?
W większości przypadków urzędy skarbowe nie wszczynają formalnej kontroli podatkowej wobec małżonków. Weryfikacja odbywa się w ramach tzw. czynności sprawdzających, które są mniej sformalizowanym trybem postępowania, zgodnym z przepisami Ordynacji podatkowej.
„W trakcie czynności sprawdzających pracownicy urzędów skarbowych kierują do podatników wezwania, w których proszą o przedłożenie dokumentów potwierdzających fakt pozostawania w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy” – wyjaśnia ministerstwo.
Następnie „ustala się, czy zarówno podatnik, jak i jego małżonek spełniają pozostałe warunki określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych”. Ministerstwo podkreśla, że w każdym przypadku ustalany jest stan faktyczny, a **w zależności od dokonanych ustaleń i powziętych wątpliwości, organy KAS mogą żądać przedłożenia innych dokumentów potwierdzających prawo do preferencyjnego rozliczenia**.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo Business Insider Polska
**Wyniki Biznes Fakty:** * **Popularność wspólnego rozliczenia:** Ponad 8,7 miliona podatników w Polsce korzysta z możliwości wspólnego rozliczenia PIT z małżonkiem, co wynika z potencjalnych znaczących oszczędności podatkowych. * **Opłacalność:** Największe korzyści osiągają małżonkowie, u których występuje dysproporcja w dochodach, zwłaszcza gdy jedno z nich przekracza próg podatkowy (stawka 32% PIT). Maksymalna oszczędność może wynieść 27 600 zł. * **Podstawa kontroli:** Organy skarbowe typują podatników do kontroli na podstawie analizy ryzyka wystąpienia nieprawidłowości, a nie automatycznie. * **Kluczowe warunki do spełnienia:** * Pozostawanie w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy. * Istnienie wspólności majątkowej. * Obydwoje małżonkowie są rezydentami podatkowymi lub spełniają dodatkowe warunki dla nierezydentów. * Opodatkowanie dochodów według skali podatkowej (nie dotyczy przychodów z najmu prywatnego opodatkowanych ryczałtem). * Złożenie stosownego wniosku w zeznaniu PIT-37. * **Potencjalne sygnały do weryfikacji:** * Stosowanie przez jednego z małżonków podatku liniowego lub ryczałtu. * Otrzymanie przez KAS informacji sygnalnej o nieprawidłowościach. * **Procedura czynności sprawdzających:** Organy skarbowe najczęściej stosują mniej formalne czynności sprawdzające, wzywając podatników do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do wspólnego rozliczenia. * **Dokumenty:** W zależności od ustaleń, KAS może prosić o dodatkowe dokumenty potwierdzające prawo do ulgi. * **Przyszłe regulacje (2026):** Chociaż w artykule nie ma bezpośrednich odniesień do roku 2026, zmiany w przepisach podatkowych, w tym dotyczące form opodatkowania działalności gospodarczej (np. hipotetyczne zmiany w ryczałcie czy podatku liniowym), mogą wpłynąć na możliwość wspólnego rozliczenia w przyszłości. Przedsiębiorcy powinni śledzić ewentualne nowelizacje ustawy o PIT w kontekście planowania podatkowego.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl