Projekt ustawy dotyczący tzw. neosędziów, przygotowany przez polskie Ministerstwo Sprawiedliwości, stanie w piątek przed Komisją Wenecką – organem doradczym Rady Europy specjalizującym się w prawie konstytucyjnym. Zgodnie z planem, około południa ma nastąpić formalne zatwierdzenie opinii oraz wymiana poglądów z przedstawicielami Polski.
- Komisja Wenecka w piątek oceni projekt ustawy o neosędziach przygotowany przez polskie Ministerstwo Sprawiedliwości.
- Celem projektu jest uregulowanie statusu sędziów powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa (KRS) w latach 2018-2025, gdy była ona uznawana za upolitycznioną, oraz przywrócenie praworządności.
- Komisja uznała mechanizm proponowanej ustawy za zasadny, jednakże zasugerowała potrzebę dalszych dostosowań w celu wzmocnienia niezawisłości sędziowskiej.
- Rekomenduje, aby sędziowie ci pozostali na swoich stanowiskach do czasu przeprowadzenia nowych konkursów, które będą oparte na kryteriach niezależności sądowej.
- Więcej informacji z zakresu prawa i biznesu znajduje się na stronie Businessinsider.com.pl.
Polskie reformy wymiaru sprawiedliwości od lat podlegają analizom Komisji Weneckiej. Pierwszy wniosek o wydanie opinii wpłynął w 2016 roku, po wprowadzeniu kontrowersyjnych zmian przez poprzedni rząd. Obecnie procedowana opinia, dotycząca projektu ustawy „Przywrócenie prawa do niezależnego i bezstronnego sądu”, została opublikowana w trybie pilnym 27 lutego na wniosek Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.
Dalsza część artykułu pod materiałem video:
Nie unikniemy wyższych składek zdrowotnych ani podatków – Łukasz Kozłowski w programie Onet Rano Finansowo.
Czytaj również: Ekspert krytykuje projekt ministra Żurka: „Konstytucją wycierano sobie usta”
Nowe regulacje i ich ocena prawna
Projekt ustawy, opracowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierownictwem Waldemara Żurka, ma na celu rozwiązanie problemów wynikających z nominacji sędziowskich przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa w okresie od 2018 do 2025 roku. Zgodnie z opinią Komisji Weneckiej, dokument ten realizuje dwa kluczowe cele: przywrócenie zasad praworządności oraz wykonanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które nakazują uregulowanie statusu sędziów powołanych w tym okresie oraz ważności wydanych przez nich orzeczeń.
Komisja podkreśliła, że projekt ustawy ustanawia ramy legislacyjne pozwalające na klasyfikację sędziów według określonych kategorii, z przypisanymi im różnymi skutkami prawnymi. Wprowadzono również procedurę umożliwiającą wznowienie postępowań, w których orzekał sędzia nominowany w sposób naruszający prawo.
„Biorąc pod uwagę bezprecedensowy charakter sytuacji oraz skalę nieprawidłowości, które władze polskie muszą naprawić, zaproponowany mechanizm ustawowy jest zrozumiały i uzasadniony” – zaznaczono w dokumencie. **Jednocześnie wskazano na potrzebę modyfikacji niektórych rozwiązań, aby lepiej odpowiadały one zasadom niezawisłości sędziowskiej, pewności prawa oraz proporcjonalności.**
Rekomendacje i dalsze kroki prawne
Komisja Wenecka zaleca, aby sędziowie, których dotyczy przeniesienie lub odwołanie, pozostali na swoich stanowiskach do czasu rozstrzygnięcia nowych konkursów. **Podkreślono, że te konkursy powinny uwzględniać kryteria niezależności sądowej i neutralności politycznej, a ich wyniki powinny podlegać kontroli sądowej.** Szczególną uwagę należy zwrócić na obsadzenie zwolnionych stanowisk w Sądzie Najwyższym.
W opinii poruszono również kwestię konieczności ograniczenia możliwości kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych przez organy publiczne na równi z obywatelami. Komisja oraz Dyrekcja Generalna ds. Praw Człowieka i Rządów Prawa Rady Europy zadeklarowały gotowość do dalszego wspierania polskich władz w procesie legislacyjnym.
Polska delegacja i reakcje na projekt
W piątkowej sesji plenarnej Komisji Weneckiej wezmą udział m.in. Jacek Saryusz-Wolski, doradca prezesa Sądu Najwyższego, oraz wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart. Dwa dni przed obradami pierwsza prezes Sądu Najwyższego, Małgorzata Manowska, zaapelowała o odroczenie rozpatrzenia opinii, aby umożliwić jej wydanie w standardowej procedurze.
Nowi przedstawiciele Polski w Komisji Weneckiej
Na początku marca nastąpiła zmiana polskich przedstawicieli w Komisji Weneckiej. Profesorowie Wojciech Sadurski i Monika Florczak-Wątor zastąpili dotychczasowych reprezentantów rządu PiS – Joannę Lemańską i Justyna Piskorskiego. Nominacje wręczył minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski, po konsultacjach z ministrem sprawiedliwości Waldemarem Żurkiem.
Komisja Wenecka, powołana do życia w 1990 roku, pełni funkcję organu doradczego Rady Europy w dziedzinie prawa konstytucyjnego. Jej opinie, choć nie mają mocy wiążącej, często wywierają znaczący wpływ na decyzje podejmowane przez instytucje europejskie.
Dziękujemy za lekturę naszego artykułu. Zachęcamy do śledzenia bieżących informacji! Obserwuj nas w Google.
Wyniki Biznes Fakty:
- Rządowy projekt ustawy dotyczący tzw. neosędziów będzie przedmiotem oceny Komisji Weneckiej.
- Celem ustawy jest naprawa skutków wadliwych nominacji sędziowskich z lat 2018-2025.
- Komisja Wenecka uznała mechanizm ustawy za zasadny, ale zaleca dostosowania wzmacniające niezawisłość sędziowską.
- Rekomendacja dotyczy pozostania sędziów na stanowiskach do czasu nowych, niezależnych konkursów.
- Zmiany w polskim sądownictwie od lat są analizowane przez Komisję Wenecką.
- Ostatnie zmiany personalne w polskiej delegacji do Komisji Weneckiej objęły powołanie prof. Sadurskiego i prof. Florczak-Wątor.
Oryginał artykułu : businessinsider.com.pl