Podatek Katastralny – Propozycja Lewicy i Opinie Ekspertów
Lewica przedstawiła projekt ustawy, który zakłada wprowadzenie podatku katastralnego od nieruchomości mieszkalnych, czyli domów i mieszkań. Obecnie nie są prowadzone żadne oficjalne prace rządowe w tym zakresie, a Ministerstwo Finansów od lat zapewnia, że nie planuje wprowadzania takiego podatku. Propozycja Lewicy, złożona w formie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, trafiła do Sejmu i budzi szerokie dyskusje.
Kluczowe założenia projektu
Główną zmianą proponowaną przez Lewicę jest wprowadzenie podatku naliczanego od wartości nieruchomości, a nie – jak obecnie – od jej powierzchni użytkowej. Projekt zakłada, że podstawa opodatkowania będzie ustalana na podstawie danych z Portalu DOM (danych o obrocie mieszkaniami) lub wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m.kw. powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, określonego przez wojewodę. Docelowo, od 2028 roku, mają być wykorzystywane dane z Portalu DOM. Kluczowym elementem projektu jest zróżnicowanie stawek w zależności od liczby posiadanych nieruchomości.
Proponowane stawki podatku katastralnego
Zgodnie z projektem, właściciele pierwszego i drugiego domu lub mieszkania mieliby płacić podatek w wysokości 0,02% jego wartości. Dla trzeciego i kolejnych nieruchomości stawka miałaby wynosić początkowo 0,5% wartości w 2027 roku, z corocznym wzrostem o 0,1 punktu procentowego do osiągnięcia maksymalnie 1,5% w kolejnych latach.
Obecnie maksymalna stawka podatku od nieruchomości wynosi 1,25 zł za metr kwadratowy powierzchni użytkowej. Dla porównania, właściciel 50-metrowego mieszkania płaciłby dziś maksymalnie 62,5 zł, a właściciel 100-metrowego domu – 125 zł. Proponowany podatek katastralny, w zależności od lokalizacji i wartości nieruchomości, mógłby znacząco zwiększyć obciążenia podatkowe, zwłaszcza dla posiadaczy wielu nieruchomości.
Przykładowe wyliczenia
Projekt przedstawia przykładowe wyliczenia dla mieszkania o powierzchni 56 m.kw.:
- W przypadku posiadania maksymalnie dwóch nieruchomości, podatek w 2026 roku wyniósłby około 78 zł (woj. mazowieckie poza Warszawą) do 123 zł (Warszawa).
- Natomiast za trzecie i kolejne mieszkanie, podatek w pierwszym roku mógłby wynieść od 1911 zł (woj. mazowieckie poza Warszawą) do 3075 zł (Warszawa), a w kolejnych latach byłby jeszcze wyższy.
Autorzy projektu argumentują, że takie rozwiązanie ma ograniczyć kumulowanie nieruchomości w celach spekulacyjnych i zachęcić do wykorzystywania ich zgodnie z przeznaczeniem mieszkaniowym.
Opinie uczestników konsultacji
Konsultacje społeczne projektu zakończyły się 22 kwietnia, a ich wyniki są w przeważającej mierze negatywne. Niemal 65% uczestników uznało, że przyjęcie ustawy nie jest potrzebne, a 75% nie akceptuje jej założeń. Wśród zgłoszonych uwag dominują obawy o negatywne skutki społeczne, takie jak zubożenie rodzin, kryzys na rynku nieruchomości i wzrost cen najmu. Krytycy wskazują również, że projekt nie obejmuje firm i dużych graczy rynkowych, co może prowadzić do nierównego traktowania.
Pojawiają się również głosy popierające ideę podatku katastralnego, jednak często z postulatami jego modyfikacji, tak aby obejmował on wszystkie nieruchomości od trzeciej, niezależnie od formy własności i właściciela, a także aby skuteczniej zapobiegał spekulacjom i pustostanom.
Należy podkreślić, że zasady opodatkowania nieruchomości mieszkalnych wykorzystywanych na działalność gospodarczą pozostałyby niezmienione, nadal objęte stawką za metr kwadratowy. Maksymalna stawka w tym przypadku wynosi obecnie 35,53 zł za m.kw.
Wyniki Biznes Fakty:
Wprowadzenie proponowanego podatku katastralnego przez Lewicę, mimo że jest to na razie projekt i nie ma oficjalnych prac rządowych, może mieć znaczący wpływ na przedsiębiorców w 2026 roku, zwłaszcza tych posiadających nieruchomości. Kluczowe zmiany to potencjalne zwiększenie obciążeń podatkowych dla właścicieli więcej niż jednej nieruchomości mieszkalnej, co może wpłynąć na rentowność inwestycji i koszty prowadzenia działalności gospodarczej związanej z najmem. Jednocześnie, brak zmian w opodatkowaniu nieruchomości wykorzystywanych na działalność gospodarczą oznacza, że koszty te pozostaną na obecnym, relatywnie wysokim poziomie. Wyniki konsultacji wskazują na silny opór społeczny, co może wpłynąć na dalsze losy projektu.
Na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl