Właściciele nieruchomości mogą wkrótce zostać zwolnieni z obowiązku odśnieżania publicznych chodników przylegających do ich posesji. Pierwsza prezes Sądu Najwyższego, Małgorzata Manowska, zapowiedziała skierowanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania zgodności tych przepisów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Jej zdaniem, obecne regulacje są nieadekwatne do realiów XXI wieku.
Zgodnie z artykułem 5 ustęp 1 punkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak przytacza dziennik „Rzeczpospolita”, właściciele nieruchomości są zobowiązani do usuwania błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń z chodników znajdujących się wzdłuż ich działek.
Dalsza część artykułu poniżej materiału wideo:
Poznaj najlepsze metody, żeby nie stracić pieniędzy! | Onet Rano
Ten przepis nie obejmuje jednak chodników, na których dozwolone jest pobieranie opłat za postój lub parkowanie pojazdów. W praktyce oznacza to, że osoby będące właścicielami nieruchomości zlokalizowanych przy ulicach z chodnikami muszą dbać o ich stan, nawet jeśli nie są one ich własnością.
Małgorzata Manowska podkreśla, że państwo nie powinno obciążać obywateli obowiązkiem utrzymywania w czystości chodników, które stanowią mienie publiczne. Zwraca uwagę, że właściciele nieruchomości nie zawsze zamieszkują w miejscu, gdzie spoczywa na nich ten obowiązek. Wskazuje również na trudności, z jakimi mogą mierzyć się osoby starsze, nieposiadające wystarczającej siły fizycznej do samodzielnego odśnieżania chodników.
Historia i konsekwencje obowiązku odśnieżania
Obowiązek utrzymywania chodników w czystości obowiązuje od 1996 roku i od samego początku budził kontrowersje. Jak przypomina „Rzeczpospolita”, w 1997 roku Trybunał Konstytucyjny już rozpatrywał skargę dotyczącą tego przepisu, złożoną przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Polską Unię Właścicieli Nieruchomości. Wówczas Trybunał uznał tę regulację za zgodną z konstytucją i niezbędną dla ochrony interesu publicznego. Sprzątanie chodników przez właścicieli posesji zostało wówczas uznane za najskuteczniejszy sposób utrzymania porządku.
Obecnie jednak prezes Sądu Najwyższego podjęła decyzję o ponownym zakwestionowaniu tych przepisów. Jak wyjaśnia, do podjęcia tej decyzji skłoniła ją otrzymana niedawno opinia Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.
Małgorzata Manowska zaznacza, że we wniosku do Trybunału Konstytucyjnego powołuje się na inny wzorzec konstytucyjny niż ten, który był przedmiotem analizy w latach 90. XX wieku. Jej zdaniem, od 1997 roku nastąpiły istotne zmiany społeczne i dotyczące struktury własności, które uzasadniają ponowną analizę przepisów.
Odpowiedzialność karna i cywilna za nieodśnieżony chodnik
Za niewywiązanie się z obowiązku utrzymania chodnika w należytej czystości, właściciel nieruchomości może ponieść odpowiedzialność zarówno karną, jak i cywilną. Zgodnie z Kodeksem wykroczeń, za zaniedbanie tego obowiązku grozi kara nagany lub grzywna w wysokości do 1500 złotych.
Konsekwencje cywilne mogą być jeszcze poważniejsze — osoba, która doznała szkody na skutek nieuporządkowanego chodnika, ma prawo domagać się odszkodowania od właściciela przyległej nieruchomości.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. — ### Wyniki Biznes Fakty: * **Potencjalna zmiana prawa:** Inicjatywa Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego Małgorzaty Manowskiej zmierza do zmiany przepisów nakładających na właścicieli nieruchomości obowiązek odśnieżania publicznych chodników. * **Podstawa prawna obecnego obowiązku:** Obowiązek ten wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. * **Wyjątki od obowiązku:** Przepis nie dotyczy chodników, na których dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie. * **Uzasadnienie wniosku:** Prezes SN argumentuje, że obowiązek ten jest nieadekwatny do realiów XXI wieku, obciąża obywateli obowiązkiem utrzymania mienia publicznego i może być problematyczny dla osób starszych lub niebędących mieszkańcami danej posesji. * **Historia problemu:** Przepis obowiązuje od 1996 roku i był już przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego w 1997 roku, który wówczas uznał go za zgodny z Konstytucją. * **Nowe argumenty:** Inicjatywa opiera się na zaktualizowanej analizie prawnej, uwzględniającej zmiany społeczne i własnościowe od czasu poprzedniej decyzji Trybunału. * **Konsekwencje prawne:** Niewypełnienie obowiązku może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową (grzywna do 1500 zł) oraz cywilną (odpowiedzialność odszkodowawcza za szkody wyrządzone na nieodśnieżonym chodniku). * **Implikacje dla biznesu:** Właściciele nieruchomości komercyjnych, którzy często posiadają rozległe chodniki przyległe do swoich obiektów, mogą odczuć ulgę w kosztach utrzymania i potencjalnie zmniejszyć ryzyko odpowiedzialności cywilnej, jeśli przepisy ulegną zmianie. Z drugiej strony, samorządy mogą być zmuszone do przejęcia większej odpowiedzialności za utrzymanie czystości, co może wiązać się z dodatkowymi wydatkami budżetowymi lub koniecznością wprowadzenia nowych regulacji dotyczących np. opłat za parkowanie w celu finansowania tych prac. Wprowadzenie zmian w 2026 roku, jak sugeruje kontekst regulacyjny w Państwa zapytaniu, wymagałoby uwzględnienia tej kwestii w planowaniu długoterminowym.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl