Brakuje Ci kilku lat do emerytury? A może planujesz wkrótce złożyć wniosek? Wcześniej warto zadbać o kluczowy dokument. Czas jego uzyskania może wahać się od tygodnia do nawet kilku miesięcy, jednak jego posiadanie niemal gwarantuje wyższą emeryturę. Mowa o zaświadczeniu ERP-7.
- Osoby urodzone po 1948 r., które posiadały okresy zatrudnienia przed 1999 r., mogą ubiegać się o wyższą emeryturę.
- Obowiązek udowodnienia okresów ubezpieczenia i wysokości zarobków sprzed reformy emerytalnej z 1999 r. spoczywa na ubezpieczonym.
- Umowa o pracę czy świadectwo pracy mogą okazać się niewystarczające. Kluczowe jest uzyskanie zaświadczenia ERP-7.
- Więcej informacji z zakresu prawa i biznesu znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
— Zaczęłam przygotowywać się do przejścia na emeryturę — mówi nam 53-letnia pani Agnieszka, pracująca w branży marketingowej. Choć do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego pozostało jej jeszcze siedem lat, chce już teraz poznać szacunkową wysokość przyszłego świadczenia.
Czytaj także: Chcesz przejść na emeryturę? Teraz to bez sensu, poczekaj do lata
Umowa o pracę i świadectwo pracy mogą nie wystarczyć
— Chcę wiedzieć, czy aby zapewnić sobie przyzwoitą wysokość świadczenia, będę musiała pracować dłużej, czy też wystarczy, że będę dorabiać do emerytury. Wierzę, że kapitał początkowy znacząco wpłynie na godną kwotę mojej emerytury, dlatego złożyłam wniosek do ZUS o jego ustalenie — opowiada pani Agnieszka.
Pani Agnieszka rozpoczęła swoją karierę zawodową jeszcze podczas studiów w 1996 r. Początkowo zatrudniona była na umowie zlecenia, jednak po roku, doceniając jej zaangażowanie i znajomość języka angielskiego, otrzymała umowę o pracę. — Co istotne, moje wynagrodzenie było wysokie – przekraczało dwa tysiące złotych, co stanowiło dwukrotność ówczesnej średniej krajowej. Liczę zatem na znaczną kwotę kapitału początkowego — dodaje.
Czytaj także: Ustawa dla 200 tys. Polaków utknęła. Działa na korzyść emerytów, ZUS ostro ją krytykuje
Okazało się jednak, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania jej kapitału początkowego. — Przedłożyłam umowę o pracę z określonym wynagrodzeniem wraz z aneksami, świadectwo pracy oraz dyplom ukończenia studiów, jednak okazało się, że dokumenty te są niewystarczające — mówi pani Agnieszka.
W decyzji odmownej ZUS wskazał, że w przedłożonych dokumentach brak jest informacji o okresach pobierania przez panią Agnieszkę zasiłków, np. chorobowego. Ponadto, ZUS nie uznał umowy o pracę, która nie posiadała pieczęci pracodawcy, mimo że była sporządzona na papierze firmowym i podpisana przez prezesa zarządu.
Dr Andrzej Hańderek, radca prawny specjalizujący się w sprawach przeciwko ZUS, potwierdza, że takie sytuacje zdarzają się nierzadko. — Gdy osoby ubiegające się o świadczenia emerytalne otrzymują decyzję odmowną, dopiero wtedy zaczynają poszukiwać informacji i zastanawiać się nad dalszymi krokami, co wcale nie jest łatwe — komentuje mec. Hańderek.
Zobacz także: Ile można oszczędzić na emeryturę przez 30 lat? To mój cel i plan
ZUS wymaga tego dokumentu: Zaświadczenie ERP-7
Sytuacja pani Agnieszki była niełatwa. ZUS poinformował ją, że dokona ponownego ustalenia kapitału początkowego po przedłożeniu zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, np. na druku ERP-7. Wskazano, że zaświadczenie to powinno zawierać informacje o okresach pobierania zasiłków chorobowych oraz kwoty uzyskanych wynagrodzeń. Jednocześnie poinformowano o prawie do wniesienia odwołania od decyzji w terminie miesiąca od jej doręczenia. Pani Agnieszka była zdezorientowana.
Dr Andrzej Hańderek wyjaśnia, że w takiej sytuacji warto jednocześnie złożyć odwołanie od decyzji ZUS, jak i podjąć starania o uzyskanie zaświadczenia ERP-7. — W przypadku trudności z uzyskaniem tego zaświadczenia, skutecznym rozwiązaniem może okazać się odwołanie do sądu i udowodnienie swoich racji przy użyciu środków dowodowych dostępnych w ramach postępowania cywilnego — wyjaśnia dr Andrzej Hańderek.
W odwołaniu warto wskazać świadków, którzy mogą potwierdzić okresy zatrudnienia, załączyć dokumenty potwierdzające fakt pracy u danego pracodawcy, a w niektórych przypadkach może być konieczne zawnioskowanie do sądu o powołanie biegłego.
Jest to istotne. W przypadku nieudowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, a także niemożności ustalenia podstawy wymiaru składek, ZUS przyjmie do obliczeń kwotę minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym okresie.
Niezależnie od procedury odwoławczej, kluczowe jest uzyskanie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na urzędowym druku ZUS Rp-7. Jest to najważniejszy dokument potwierdzający wysokość uzyskanych zarobków.
Kto wydaje zaświadczenie ERP-7?
Przede wszystkim należy zwrócić się do podmiotu, w którym było się zatrudnionym, o ile nadal funkcjonuje, lub do jego następcy prawnego, w przypadku przejęcia działalności.
Pracodawca jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, nawet jeśli akta osobowe znajdują się w zewnętrznym archiwum. W takim przypadku należy liczyć się z tym, że czas oczekiwania na dokument może wynieść od tygodnia do kilku miesięcy.
Wiele firm działających przed 1999 r. już nie istnieje. Co w takiej sytuacji? Dokumentacja powinna trafić do archiwum, gdzie należy złożyć prośbę o wydanie teczki osobowej, zawierającej m.in. listy płac. Tutaj może pojawić się problem, gdyż zdarzało się, że dokumentację przejmowały nierzetelne firmy archiwizacyjne. Uzyskanie dokumentów może wówczas potrwać nawet kilkanaście miesięcy, o czym informowaliśmy już wcześniej na łamach Business Insider.
Zobacz także: Niższe emerytury przez brak dokumentów. Będą zmiany?
Dlaczego zaświadczenie ERP-7 jest tak istotne?
Każda osoba urodzona po 1948 r., która rozpoczęła pracę przed 1999 r., ma prawo do kapitału początkowego. Jest to odtworzona wartość składek na ubezpieczenie emerytalne, które były odprowadzane za ubezpieczonego przed reformą emerytalną z 1999 r. Kapitał ten podlega waloryzacji i jest dodawany do zwaloryzowanych składek zgromadzonych po 1998 r.
Kapitał początkowy stanowi fundamentalny element przy obliczaniu wysokości przyszłej emerytury. Często ma on decydujący wpływ na ostateczną kwotę świadczenia. Ponieważ ZUS nie prowadził wówczas ewidencji na indywidualnych kontach, obowiązek udowodnienia okresów zatrudnienia i wysokości zarobków spoczywa na ubezpieczonym.
Jak złożyć wniosek o ustalenie kapitału początkowego?
Aby ZUS mógł obliczyć kapitał początkowy, należy złożyć wniosek na druku EKP. Można to zrobić wraz z wnioskiem o emeryturę, jednak zaleca się złożenie go wcześniej. Na stronach ZUS znajduje się informacja o konieczności dołączenia formularza ERP-6, czyli „Informacja o okresach składkowych i nieskładkowych”, wypełnianego przez wnioskodawcę. W praktyce jednak kluczowe znaczenie ma druk ERP-7, wypełniany przez pracodawcę.
Do wniosku o wyliczenie kapitału początkowego należy również dołączyć zaświadczenie z uczelni wyższej, potwierdzające okres nauki i programowy tok studiów. Samo przedstawienie dyplomu lub indeksu nie jest wystarczające.
Jeśli uczelnia nadal funkcjonuje, uzyskanie takiego dokumentu jest zazwyczaj proste. Wystarczy skontaktować się z dziekanatem, prosząc o wystawienie zaświadczenia na potrzeby ZUS w celu ustalenia kapitału początkowego. W wielu uczelniach wyznaczona jest osoba odpowiedzialna za takie sprawy. Należy jednak pamiętać, że uzyskanie dokumentu może potrwać nawet kilka tygodni, dlatego warto wystąpić o nie z odpowiednim wyprzedzeniem.
Wniosek EKP najlepiej jest złożyć osobiście w placówce ZUS.
**Wyniki Biznes Fakty:** * **Znaczenie ERP-7:** Zaświadczenie ERP-7 jest kluczowe dla osób urodzonych po 1948 r., które pracowały przed reformą emerytalną w 1999 r. Jest to główny dokument potwierdzający okresy zatrudnienia i wysokość zarobków sprzed tej daty, co bezpośrednio wpływa na obliczenie kapitału początkowego i w konsekwencji na wysokość przyszłej emerytury. * **Obowiązek udowodnienia:** Ciężar udowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych oraz wysokości wynagrodzeń sprzed 1999 r. spoczywa na ubezpieczonym, a nie na ZUS. W przypadku braku wystarczających dowodów, ZUS może przyjąć do obliczeń minimalne wynagrodzenie. * **Proces uzyskiwania ERP-7:** Dokument ten powinien zostać wydany przez byłego pracodawcę lub jego następcę prawnego. W przypadku braku możliwości uzyskania go od pracodawcy (np. z powodu jego nieistnienia), należy szukać dokumentacji w archiwach. Czas oczekiwania na zaświadczenie może być długi, od tygodnia do nawet kilku miesięcy, a w skrajnych przypadkach nawet dłużej. * **Alternatywne ścieżki:** W sytuacji trudności z uzyskaniem zaświadczenia ERP-7 lub przy odmowie przyznania kapitału początkowego, istnieje możliwość odwołania się do sądu. W postępowaniu sądowym można przedstawić inne dowody potwierdzające zatrudnienie i zarobki, a także wnioskować o powołanie biegłego. * **Dodatkowe dokumenty:** Oprócz ERP-7, do wniosku o ustalenie kapitału początkowego (druk EKP) należy dołączyć zaświadczenie z uczelni wyższej potwierdzające okres studiów i ich tok, a także wypełniony formularz ERP-6.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl