Nawet trzy miliony Polaków inwestuje w kryptowaluty, jednak jedynie około 1% z nich rozlicza się z tego tytułu podatkowo. Zaniedbanie tego obowiązku może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w skrajnych przypadkach nawet do zastosowania sankcyjnej stawki podatku w wysokości 75%. W związku z tym, zaleca się złożenie zeznania PIT-38 za rok 2025, wykazanie przychodów i kosztów związanych z transakcjacjami na rynku kryptowalut oraz uregulowanie należnego podatku. Poniżej wyjaśniamy, jak to zrobić i na co zwrócić uwagę.
W Polsce opodatkowaniu podlega wymiana kryptowalut na waluty tradycyjne, takie jak złoty, euro czy dolar, a także płatność kryptowalutami za towary lub usługi. Nawet jeśli w roku 2025 Państwa aktywność polegała wyłącznie na zakupie kryptowalut, bez ich sprzedaży, niezbędne jest ujęcie w zeznaniu PIT-38 poniesionych wydatków na ich nabycie. Wielu inwestorów realizowało jednak w ubiegłym roku zyski ze sprzedaży kryptowalut. Należy zatem obliczyć dochód podlegający opodatkowaniu, złożyć zeznanie podatkowe (termin upływa 30 kwietnia 2026 r.) i w tym samym terminie wpłacić należny podatek do urzędu skarbowego.
Obiegowe przekonanie o niemożności wykrycia przez organy podatkowe transakcji kryptowalutowych jest błędne. Fiskus będzie dysponował danymi o inwestorach kryptowalutowych, w tym pozyskanymi od giełd zagranicznych. Jest to rezultat wejścia w życie ustawy, która została podpisana przez Prezydenta Karola Nawrockiego w dniu 9 marca 2026 r. i wchodzi w życie następnego dnia po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Zagadnienie to było wcześniej poruszane w publikacji „Business Insidera” pt. „Zarobiłeś na krypto? Nie ukryjesz się już przed fiskusem”.
Krzysztof Burzyński, doradca podatkowy i partner w BTTP, w ramach artykułu udziela wskazówek dotyczących przygotowania dokumentacji transakcji kryptowalutowych, prawidłowego ustalenia przychodów i kosztów za rok 2025, a także sposobów na uniknięcie sporów z organami podatkowymi. Artykuł zawiera również omówienie najczęściej popełnianych błędów przez inwestorów kryptowalutowych.
Czytaj także: Ponad 8 mln osób rozlicza się wspólnie z małżonkiem. Wiemy, co sprawdza skarbówka
Jakie przychody należy wykazać w PIT-38 za rok 2025?
W zeznaniu PIT-38 należy wykazać przede wszystkim przychody i koszty związane z odpłatnym zbyciem walut wirtualnych. Przychód powstaje między innymi w wyniku wymiany kryptowalut na walutę fiducjarną (np. PLN, EUR, USD) oraz w przypadku zapłaty kryptowalutą za zakupione towary lub usługi w roku 2025. Krzysztof Burzyński podkreśla: „Jeśli podatnik w roku 2025 zakupił na przykład laptop lub samochód i dokonał płatności kryptowalutą, zobowiązany jest do wykazania przychodu z odpłatnego zbycia walut wirtualnych”. Ekspert zwraca uwagę, że powszechnym błędem jest ujmowanie w PIT-38 jedynie przychodów uzyskanych ze sprzedaży kryptowalut na waluty fiducjarne, takie jak polski złoty, euro czy dolar.
Jednocześnie, transakcje wymiany jednej kryptowaluty na inną co do zasady nie generują przychodu ani kosztów podlegających wykazaniu w PIT-38, ponieważ są one neutralne podatkowo. Z tego powodu część inwestorów, zamiast wymieniać np. Bitcoina na dolary, dokonuje wymiany na tzw. stablecoiny (np. USDC lub USDT). Taka operacja sama w sobie nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.
Jakie koszty należy wykazać w PIT-38?
W zeznaniu PIT-38 należy również wykazać koszty uzyskania przychodów, pod warunkiem że w roku 2025 podatnik poniósł wydatki na nabycie kryptowalut, tj. zakupił za środki w walutach tradycyjnych (np. złotówki, euro) takie aktywa jak Bitcoin, altcoiny czy stablecoiny.
Krzysztof Burzyński wyjaśnia, że „do kosztów podatkowych zalicza się zarówno cenę zakupu kryptowalut, jak i prowizje pobierane przez giełdy – zarówno przy nabyciu, jak i przy sprzedaży”. Ekspert podkreśla: „Nie można pomijać kosztów, ponieważ w przeciwnym razie podatek od sprzedaży kryptowalut zostanie naliczony od przychodu, a nie od dochodu. Koszty pomniejszają zatem podstawę opodatkowania”.
Jaki kurs walutowy zastosować przy przeliczaniu przychodów i kosztów?
Większość transakcji kryptowalutowych, zarówno zakupu, jak i sprzedaży, jest realizowana w walutach obcych (np. dolarach, euro, funtach brytyjskich). Ponieważ w zeznaniu PIT-38 przychody i koszty muszą być wykazane w polskich złotych, wartości transakcji należy przeliczyć na PLN. W tym celu stosuje się odpowiedni kurs walutowy.
Zgodnie z zasadami, o których wspomina Krzysztof Burzyński, „stosuje się średni kurs NBP danej waluty z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu”. Przykładowo, jeśli podatnik wymienił Bitcoina na dolary amerykańskie w dniu 9 listopada 2025 r., przelicza uzyskany przychód na PLN według średniego kursu NBP dla USD z dnia 7 listopada 2025 r. (tj. ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji). Przeliczona kwota jest następnie wykazywana w PIT-38 za rok 2025.
Krzysztof Burzyński dodaje, że w przypadku transakcji rozliczonych bezpośrednio w PLN (np. sprzedaż kryptowaluty za złotówki na giełdzie oferującej pary PLN), nie jest konieczne stosowanie kursów walut obcych ani dodatkowe przeliczanie przychodu na złote.
Dochody z kryptowalut uzyskane za granicą. Czy należy je wykazać w Polsce?
Zgodnie z zasadą rezydencji podatkowej, jeśli w roku 2025 jesteś polskim rezydentem podatkowym, zobowiązany jesteś do rozliczenia wszystkich swoich dochodów w Polsce, niezależnie od miejsca ich uzyskania. Dotyczy to również dochodów z odpłatnego zbycia kryptowalut uzyskanych na zagranicznych giełdach lub za pośrednictwem zagranicznych podmiotów. Takie transakcje należy ująć w PIT-38. Sposób rozliczenia podatku zależy od postanowień właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub, w przypadku jej braku, od zasad wynikających z polskich przepisów.
Krzysztof Burzyński podkreśla, że „błędem jest podwójne opodatkowanie tego samego dochodu”. Zazwyczaj można tego uniknąć poprzez zastosowanie przewidzianej w danej sytuacji metody eliminacji podwójnego opodatkowania, najczęściej jest to metoda odliczenia, czyli możliwość uwzględnienia podatku zapłaconego za granicą w polskim rozliczeniu, w odpowiedniej proporcji do dochodu zagranicznego. Pominięcie w PIT-38 podatku zapłaconego za granicą lub zastosowanie niewłaściwej metody z umowy może skutkować koniecznością zapłaty podatku zarówno za granicą, jak i w Polsce.
W roku 2025 jedynie dokonywano zakupu kryptowalut? Co należy wykazać w PIT-38?
Jeżeli w roku 2025 podatnik wyłącznie nabywał kryptowaluty i nie dokonywał ich odpłatnego zbycia, w zeznaniu PIT-38 powinien wykazać jedynie koszty uzyskania przychodów, tj. wydatki poniesione na nabycie kryptowalut oraz ewentualne prowizje. Zgodnie z przepisami, zeznanie PIT-38 składa się nie tylko w przypadku uzyskania przychodów ze zbycia walut wirtualnych, ale również wtedy, gdy podatnik poniósł koszty związane z ich nabyciem.
Krzysztof Burzyński zwraca uwagę, że obowiązek złożenia PIT-38 może powstać również w sytuacji, gdy w roku 2025 podatnik nie osiągnął przychodów ani nie poniósł nowych kosztów, ale posiada nierozliczone koszty z lat wcześniejszych. W takim przypadku należy je wykazać w PIT-38 w celu ich „przeniesienia” na kolejne lata (tzw. rolowanie kosztów). Jeżeli natomiast podatnik ponosił koszty w poprzednich latach, ale nie wykazywał ich w PIT-38, powinien złożyć zaległe zeznania za właściwe lata, ująć w nich koszty, a w razie potrzeby rozważyć złożenie czynnego żalu.
Co w sytuacji, gdy nie wykazano dotychczas kosztów nabycia kryptowalut?
Warto pamiętać, że koszty nabycia kryptowalut poniesione przed rokiem 2019 (np. w roku 2017) można było wykazać w zeznaniu PIT-38 za rok 2019. Kluczowe jest jednak to, że z końcem roku 2025 nastąpiło przedawnienie podatkowe roku 2019. Oznacza to, że urząd skarbowy nie może już dochodzić zobowiązań podatkowych powstałych w roku 2019, ale z drugiej strony, w roku 2026 bezpowrotnie wygasa prawo do wykazania kosztów powstałych, lecz niewykazanych za ten okres.
„Dlatego, jeśli inwestor chciał rozliczyć koszty nabycia kryptowalut dotyczące roku 2019 i lat wcześniejszych, a nie wykazał ich w zeznaniach, powinien był najpóźniej do końca roku 2025 złożyć (lub skorygować) PIT-38 za rok 2019. W roku 2026 pozostaje natomiast zadbać o te lata, które nie są jeszcze przedawnione” – radzi doradca podatkowy.
Strata z kryptowalut w roku 2025? Jak ją rozliczyć?
Krzysztof Burzyński wyjaśnia, że w rozliczeniu kryptowalut nie funkcjonuje pojęcie klasycznej straty podatkowej, którą można by odliczyć od innych źródeł dochodu. W praktyce podatnik wykazuje jedynie koszty uzyskania przychodów i – jeśli nie zostały one rozliczone w danym roku – może je przenieść na lata kolejne. Oznacza to, że gdy koszty przewyższają przychody z kryptowalut w roku 2025, nadwyżka nie może być odliczona od dochodów np. ze zbycia akcji czy innych dochodów podlegających opodatkowaniu PIT. Jedyną możliwością jest wykazanie nierozliczonych kosztów w roku następnym.
Przykładowo, jeśli podatnik zakupił w roku 2024 kryptowaluty za 1000 zł i nie sprzedał ich ani w roku 2024, ani w 2025, a w roku 2025 dokupił kolejne kryptowaluty za 1000 zł, to w PIT-38 za rok 2025 powinien wykazać łączne koszty w wysokości 2000 zł. „W zeznaniu PIT-38 za rok 2025 kwotę zrolowanych w ten sposób kosztów (z roku 2025 i lat wcześniejszych) należy wykazać w pozycji ‘koszty uzyskania przychodu poniesione w latach ubiegłych i niepotrącone w poprzednim roku podatkowym’” – wskazuje Krzysztof Burzyński.
Czy od kryptowalut naliczana jest danina solidarnościowa?
Podatnik, który w roku 2025 osiągnął dochód z odpłatnego zbycia walut wirtualnych, a suma tego dochodu wraz z innymi dochodami uwzględnianymi w podstawie daniny solidarnościowej przekracza 1 milion złotych, musi zapłacić daninę solidarnościową w wysokości 4% od nadwyżki ponad ten limit. Dochód z kryptowalut jest bowiem wliczany przy ustalaniu podstawy tej daniny.
Krzysztof Burzyński podkreśla, że w praktyce nie wystarczy analizować jedynie zysków z kryptowalut. Należy je zsumować z pozostałymi dochodami podlegającymi daninie solidarnościowej. Dopiero gdy łączna podstawa przekroczy 1 milion złotych, od nadwyżki ponad ten próg powstaje obowiązek zapłaty dodatkowych 4% podatku.
Kiedy grozi 75% podatek?
Eksperci podkreślają, że nieopłacalne jest niepłacenie 19% podatku od kryptowalut, ponieważ kary mogą być znacznie surowsze. Już samo niezłożenie zeznania rocznego PIT grozi karami karnoskarbowymi, ponieważ może to być uznane za wykroczenie, a w pewnych sytuacjach nawet za przestępstwo skarbowe, zwłaszcza jeśli niezapłacony podatek jest odpowiednio wysoki.
Ponadto, jeśli podatnik uzyskał znaczące zyski z kryptowalut, nie wykazał ich w zeznaniu rocznym, a następnie zakupił za te środki np. mieszkanie, organy podatkowe mogą rozpocząć postępowanie w celu ustalenia źródła pochodzenia tych środków. „Jeśli organ podatkowy przeprowadzi postępowanie i uzna, że podatnik nie ujawnił źródeł przychodów, zgodnie z przepisami ma prawo nałożyć 75-procentowy podatek od tych nieujawnionych źródeł” – wskazuje ekspert. Dodatkowo, w takiej sytuacji podatnik może ponieść odpowiedzialność karnoskarbową.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Dziękujemy za lekturę naszego artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. **Wyniki Biznes Fakty:** * Nawet 3 miliony Polaków inwestuje w kryptowaluty, ale tylko 1% rozlicza się z tego tytułu podatkowo. * Niezłożenie PIT-38 i nieujawnienie dochodów z kryptowalut może skutkować sankcyjną stawką podatku 75%. * Opodatkowaniu podlega wymiana kryptowalut na waluty tradycyjne oraz płatność kryptowalutami za towary i usługi. * W PIT-38 wykazuje się przychody i koszty z odpłatnego zbycia walut wirtualnych. * Wymiana jednej kryptowaluty na inną jest neutralna podatkowo. * Koszty uzyskania przychodów to cena zakupu kryptowalut oraz prowizje giełdowe. * Przychody i koszty transakcji w walutach obcych przelicza się na PLN według średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień transakcji. * Polscy rezydenci podatkowi muszą rozliczać w Polsce dochody z kryptowalut uzyskane za granicą, stosując metody unikania podwójnego opodatkowania. * Jeśli w danym roku koszty nabycia kryptowalut przewyższają przychody, nierozliczona nadwyżka kosztów może być przeniesiona na kolejne lata (rolowanie kosztów). * Dochód z kryptowalut wlicza się do podstawy opodatkowania daniną solidarnościową (4% od nadwyżki ponad 1 mln zł dochodu rocznie). * Niezłożenie zeznania rocznego PIT grozi karami karnoskarbowymi. * Organy podatkowe mogą nałożyć 75% podatek na nieujawnione źródła przychodów, jeśli stwierdzą, że podatnik nie ujawnił źródła środków na zakup np. nieruchomości. * Termin na złożenie zeznania PIT-38 za rok 2025 upływa 30 kwietnia 2026 r.
Źródło wiadomości : businessinsider.com.pl