Prawo pracy a powrót z urlopu macierzyńskiego: wyższe wynagrodzenie
Często pojawiającym się pytaniem wśród pracownic powracających do pracy po dłuższej nieobecności związanej z urlopem macierzyńskim jest to, czy mogą domagać się wyższego wynagrodzenia. Odpowiedź brzmi: tak, ale pod pewnym warunkiem – musi dojść do wyrównania pensji.
Wiele kobiet obawia się, że w okresie kilkunastu miesięcy ich wynagrodzenie nie nadążyło za ewentualnymi zmianami w firmie. Prawo przewiduje jednak mechanizmy chroniące pracownice w tym zakresie.
Ekspertka prawa pracy, Katarzyna Łodygowska, podkreśliła w programie „Onet Rano. Finansowo”, że pracownica wracająca z urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego powinna zostać dopuszczona do pracy na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które obowiązywałyby ją, gdyby nie korzystała z uprawnień rodzicielskich.
Jest to bezpośrednio uregulowane w art. 183² Kodeksu pracy, który stanowi:
„Pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu„.
Wyrównanie, nie podwyżka
Kluczowym warunkiem do spełnienia jest sytuacja, w której w czasie nieobecności pracownicy inni członkowie zespołu otrzymali podwyżki, a zmiany te objęły osoby zatrudnione na analogicznych lub podobnych stanowiskach. W takim przypadku, po powrocie, pracownica może oczekiwać odpowiedniego dostosowania jej wynagrodzenia.
Eksperci zaznaczają, że nie chodzi tu o podwyżkę w tradycyjnym rozumieniu, lecz o wyrównanie pensji do poziomu, który obowiązywałby pracownicę, gdyby przez cały czas była aktywna zawodowo.
„Ja swoim klientkom radzę, by nie używały w argumentacji słowa 'podwyżka’, ponieważ ma ono negatywny wydźwięk dla pracodawcy. To nie jest przede wszystkim podwyżka, ale wyrównanie do pensji tak, jakbyśmy nigdy nie skorzystały z tego urlopu” – wyjaśniła prawniczka.
„Jeśli wiemy, że wszyscy w naszym dziale otrzymali podwyżki, a nawet osoba, która pracowała na naszym stanowisku również, to oznacza, że po powrocie również ja powinnam otrzymać wyrównanie pensji do poziomu, jaki otrzymywałabym, gdybym cały czas pracowała” – dodała Łodygowska.
W takiej sytuacji pracownica powinna pytać nie o to, „czy dostanie wyrównanie”, ale „kiedy”.
Kiedy wrócić po urlopie macierzyńskim?
Ekspertka wspomniała, że przed powrotem do pracy z urlopu macierzyńskiego warto nawiązać wcześniejszy kontakt z pracodawcą i poinformować o planowanym terminie zakończenia urlopu.
Należy pamiętać, że po urlopie macierzyńskim i rodzicielskim pracownice często wykorzystują zaległy urlop wypoczynkowy. W praktyce oznacza to, że data formalnego zakończenia urlopu rodzicielskiego nie zawsze pokrywa się z datą faktycznego powrotu do pracy.
Łodygowska zwróciła uwagę, że po powrocie do pracy pracownica ma prawo do obniżenia wymiaru czasu pracy nawet do połowy etatu. „To narzędzie, które ułatwia pogodzenie pracy zawodowej z życiem domowym na początkowym etapie rodzicielstwa. Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy można złożyć aż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy sześć lat, co daje sporo czasu” – powiedziała.
Wyniki Biznes Fakty:
W 2026 roku pracownice wracające z urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego będą nadal chronione przez przepisy Kodeksu pracy dotyczące powrotu na dotychczasowe lub równorzędne stanowisko z zachowaniem wynagrodzenia. Kluczowym aspektem dla przedsiębiorców będzie konieczność analizy podwyżek płac w zespole w okresie nieobecności pracownicy i dokonania stosownych wyrównań. Brak takiego wyrównania, w sytuacji gdy inni pracownicy na podobnych stanowiskach otrzymali podwyżki, może prowadzić do roszczeń ze strony pracownicy. Dodatkowo, pracownice będą miały możliwość skorzystania z opcji obniżenia wymiaru czasu pracy, co przedsiębiorcy powinni uwzględnić w planowaniu organizacji pracy.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl