Zmiany na stanowisku I Prezesa Sądu Najwyższego
Kadencja Profesor Małgorzaty Manowskiej na stanowisku I Prezesa Sądu Najwyższego dobiegła końca 26 maja. Decyzją Prezydenta, od środy (27 maja) funkcję tę obejmie sędzia Zbigniew Kapiński. Wybór ten wywołał pewne kontrowersje.
Prezydent Karol Nawrocki wybrał sędziego Zbigniewa Kapińskiego spośród pięciu kandydatów zgłoszonych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego. Decyzja ta zapadła pomimo braku poparcia ze strony Jarosława Kaczyńskiego, jednak z aprobatą ustępującej I Prezes Małgorzaty Manowskiej.
Uzasadnienie Wyboru przez Pałac Prezydencki
Rzecznik Prezydenta, Rafał Leśkiewicz, argumentował wybór sędziego Kapińskiego jego ponad trzydziestoletnim doświadczeniem zawodowym. Podkreślono jego dorobek orzeczniczy oraz fakt, że do momentu objęcia nowej funkcji kierował Izbą Karną Sądu Najwyższego, która rozpatruje rocznie blisko cztery tysiące spraw kasacyjnych, co świadczy o dużym obciążeniu pracą tej komórki.
Szczególnie podkreślono odwagę sędziego Kapińskiego w skierowaniu sprawy mandatów poselskich Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Zaznaczono również, że potwierdził on legalność wyboru Dariusza Barskiego na stanowisko prokuratora krajowego.
Kontrowersje Wokół Wyboru
Decyzja Prezydenta najwyraźniej nie spotkała się z aprobatą Jarosława Kaczyńskiego, który jeszcze przed ogłoszeniem wyboru sugerował w mediach społecznościowych swoje niezadowolenie. Głównym powodem sprzeciwu była sprawa lustracyjna Lecha Wałęsy.
Sędzia Kapiński a Sprawa Lecha Wałęsy
Chodzi o orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z sierpnia 2000 roku, w którym sędzia Kapiński zasiadał w składzie orzekającym. Sąd ten uznał wówczas, że Lech Wałęsa złożył prawdziwe oświadczenie lustracyjne, stwierdzające brak współpracy ze służbami specjalnymi PRL. Rzecznik Prezydenta, Rafał Leśkiewicz, stwierdził, że obecnie istnieją liczne dowody potwierdzające tajną współpracę Lecha Wałęsy ze Służbą Bezpieczeństwa, a w 2000 roku sąd nie dysponował wszystkimi dostępnymi dzisiaj dokumentami z tamtego okresu.
Sędzia Małgorzata Manowska broniła swojego następcy, podkreślając, że sędziowie w 2000 roku orzekali na podstawie ówcześnie dostępnego materiału dowodowego, a późniejsze publikacje Instytutu Pamięci Narodowej czy dokumenty z archiwum generała Kiszczaka ujawniono dopiero po latach.
Dodatkowe kontrowersje budzi status sędziego Kapińskiego jako jednego z tzw. neosędziów, powołanych do Sądu Najwyższego na rekomendację nowej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Niezależność tej rady jest kwestionowana przez część środowiska prawniczego oraz Koalicję 15 Października. Roman Giertych, mimo tych wątpliwości, wyraził wdzięczność sędziemu Kapińskiemu za pewne wcześniejsze decyzje dotyczące sprawy spółki Polnord.
Pierwsze Wyzwania dla Nowego I Prezesa SN
Jednym z pierwszych praktycznych zadań dla nowego I Prezesa Sądu Najwyższego będzie zwołanie pierwszego posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa. Według części prawników i Prawa i Sprawiedliwości, sposób wyboru sędziów do obecnej Rady mógł naruszać prawo, co sugeruje, że kadencja poprzednio wybranych członków KRS wciąż trwa. Termin na zwołanie posiedzenia przez I Prezesa SN mija w połowie czerwca.
Procedura Wyboru I Prezesa Sądu Najwyższego
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołuje I Prezesa Sądu Najwyższego na sześcioletnią kadencję. Kandydatów na to stanowisko wybiera Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, spośród których Prezydent dokonuje ostatecznego wyboru. Powtórne powołanie na stanowisko I Prezesa SN jest możliwe tylko raz.
Procedura wyłonienia kandydatów na obecną kadencję rozpoczęła się w lutym bieżącego roku. Ze względu na problemy z uzyskaniem wymaganego kworum, kandydatów udało się wyłonić dopiero za trzecim podejściem. 27 lutego Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego przedstawiło Prezydentowi następujące kandydatury: sędziów Pawła Czubika, Tomasza Demendeckiego, Zbigniewa Kapińskiego, Aleksandra Stępkowskiego oraz Mariusza Załuckiego. Wszyscy ci sędziowie zostali powołani do Sądu Najwyższego po zmianach w Krajowej Radzie Sądownictwa wprowadzonych w 2017 roku. Największe poparcie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów SN uzyskał sędzia Zbigniew Kapiński.
Sylwetka Sędziego Zbigniewa Kapińskiego
Sędzia Zbigniew Kapiński urodził się 16 lutego 1963 roku. W 1988 roku ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Po odbyciu aplikacji sądowej w Warszawie, w 1990 roku zdał egzamin sędziowski. W swojej karierze orzekał między innymi w Sądzie Rejonowym w Siedlcach, Sądzie Wojewódzkim w Siedlcach, a następnie w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie.
Do Sądu Najwyższego został powołany w 2022 roku, a od 27 maja 2023 roku pełnił funkcję prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej. Sędzia Kapiński jest specjalistą w dziedzinie prawa karnego, aktywnie zaangażowanym w szkolenia dla sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych i notariuszy. Był również egzaminatorem w ramach aplikacji adwokackiej.
Wyniki Biznes Fakty:
Zmiany na stanowisku I Prezesa Sądu Najwyższego, a zwłaszcza wybór sędziego Zbigniewa Kapińskiego, mogą mieć pośredni wpływ na działalność przedsiębiorców w Polsce, szczególnie w kontekście przyszłych zmian legislacyjnych i orzecznictwa. Nowe regulacje dotyczące choćby prawa pracy czy prawa podatkowego, które zaczną obowiązywać od 2026 roku, będą podlegać interpretacji i stosowaniu przez sądy, w tym Sąd Najwyższy. Niejasności prawne czy potencjalne spory interpretacyjne mogą wpłynąć na stabilność otoczenia prawnego dla biznesu. Istotne dla przedsiębiorców będzie monitorowanie orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie spraw gospodarczych, podatkowych oraz pracowniczych, które mogą kształtować praktykę stosowania nowych przepisów.
Źródło wiadomości : businessinsider.com.pl