Nowe Obowiązki i Wyzwania dla Księgowych w 2026 Roku
Księgowi stają przed coraz większymi wyzwaniami. Nie dotyczą one jedynie nowych obowiązków, takich jak JPK_CIT czy KSeF, które znacząco zwiększają pracochłonność, ale również kwestii związanych ze sztuczną inteligencją (AI) oraz obsługą klientów. Wszystko to wpływa na pogarszające się nastroje w tej grupie zawodowej.
Wyniki badania „Barometr nastrojów polskich księgowych 2026”, przeprowadzonego przez fillup k24 we współpracy m.in. ze Stowarzyszeniem Księgowych w Polsce i Grant Thornton, na niemal 600 ekspertach, pokazują, że ponad 80% księgowych uważa JPK_CIT i KSeF za zmiany generujące najwięcej pracy w najbliższym czasie. Obawy księgowych dotyczą nie tylko zmian w przepisach i związanego z tym nakładu pracy, ale również nowych wyzwań na rynku pracy i technologicznych, co negatywnie odbija się na ich nastrojach.
Przyczyny Pogarszających się Nastrojów Księgowych
Księgowi są obecnie przeciążeni obowiązkami, co bezpośrednio przekłada się na ich samopoczucie zawodowe.
Ciągłe Zmiany Przepisów Prawnych
Według Grzegorza Szysza, radcy prawnego, doradcy podatkowego i partnera w Grant Thornton, sam rok 2025 przyniósł ponad 400 nowych przepisów gospodarczych, a ponad 770 zostało zmienionych. Niewielka liczba uchylonych przepisów sprawia, że system prawny staje się coraz bardziej skomplikowany i trudniejszy w obsłudze. Powoduje to wzrost złożoności i spadek zadowolenia w biurach rachunkowych. W praktyce przedsiębiorcy i księgowi muszą poświęcać nawet ponad godzinę dziennie na śledzenie zmian, a krótkie okresy vacatio legis (czas między ogłoszeniem przepisu a jego wejściem w życie) ograniczają czas na wdrożenie nowych regulacji, co skutkuje koniecznością pracy po godzinach.
Dr Małgorzata Ilona Kamieniecka, wiceprezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, zauważa, że praca księgowych coraz rzadziej opiera się na klasycznej rachunkowości, a coraz częściej obejmuje:
- Monitorowanie zmian w przepisach i komunikatów urzędowych.
- Kontakt z dostawcami oprogramowania.
- Testowanie integracji z Krajowym Systemem e-Faktur (KSeF).
- Wyjaśnianie klientom nowych obowiązków.
- Poprawianie danych wejściowych od klientów.
- Rozwiązywanie bieżących problemów technicznych.
Dopiero w dalszej kolejności pojawia się czas na księgowanie i analizę danych. W związku z tym, jak podkreśla dr Kamieniecka, księgowy przestaje być tylko specjalistą od rachunkowości, a staje się jednocześnie wdrożeniowcem IT, konsultantem klienta i operatorem systemów. Wymusza to pracę po godzinach, prowadząc do poczucia chaosu i chronicznego stresu, co obniża satysfakcję zawodową.
Autorzy raportu wskazują na systemowe przeciążenie branży i zjawisko określane jako syndrom „help desku”. Księgowy, pod presją zmian, staje się niejako „darmowym” specjalistą ds. wdrożeń IT dla swoich klientów, jednocześnie sam musi mierzyć się z wyzwaniami technologicznymi, w tym ze sztuczną inteligencją.
Wykorzystanie Sztucznej Inteligencji (AI) przez Księgowych
Technologia jako Warunek Przetrwania
Autorzy raportu przyznają, że technologia staje się kluczowa dla funkcjonowania branży. Niemal co piąty badany księgowy (19%) korzysta na co dzień ze sztucznej inteligencji. Co więcej, 67,5% biur rachunkowych wskazuje integrację systemów jako absolutny priorytet inwestycyjny.
Zuzanna Kwiatkowska, ekspertka księgowo-podatkowa i ambasadorka fillup k24, podkreśla fundamentalną różnicę między tradycyjnym podejściem a działaniem w zintegrowanym ekosystemie. Praca z dokumentami papierowymi, mailami i zdjęciami przesyłanymi różnymi kanałami generuje ogromną pracochłonność. W takim modelu znacząca część pracy księgowego nie dotyczy samej rachunkowości, lecz organizacji obiegu informacji – kompletowania dokumentów, weryfikowania ich spójności oraz ustalania szczegółów z klientem. Wzrost liczby klientów prowadzi do drastycznego wzrostu złożoności operacyjnej, przez co księgowy staje się koordynatorem procesu, zamiast skupiać się na merytoryce.
Problemy Kadrowe na Rynku Księgowych
Badanie wskazuje, że branża doświadcza silnej presji operacyjnej. Liczba obowiązków rośnie, podczas gdy wynagrodzenia w większości przypadków pozostają na tym samym poziomie. Tylko blisko 30% zatrudnionych może liczyć na podwyżki, podczas gdy dla 40% nie ma na nie szans.
Rynek pracy w branży księgowej staje się coraz bardziej wymagający. Biura księgowe potrzebują pracowników o coraz szerszych kompetencjach technologicznych, których jednak trudno znaleźć. Jak zaznaczają autorzy raportu, sama wiedza z zakresu ustaw podatkowych nie jest już wystarczająca. Pracodawcy poszukują przede wszystkim biegłości w obsłudze oprogramowania, samodzielności oraz umiejętności logicznego i analitycznego myślenia.
Dr Agnieszka Kulej, ekspert ds. Zarządzania Zasobami Ludzkimi (HRM), podkreśla, że biura rachunkowe funkcjonują pod silną presją, a wyzwaniem staje się nie tylko pozyskanie pracownika, ale także jego zatrzymanie. Obserwujemy trwałe przesunięcie profilu zawodowego – księgowy staje się nie tylko ekspertem podatkowym, ale także użytkownikiem systemów i uczestnikiem procesów automatyzacji. Międzynarodowe organizacje, takie jak IFAC czy ACCA, wskazują na AI, analizę danych (data analytics) czy przetwarzanie w chmurze (cloud computing) jako standardowe obszary kompetencji. To oznacza konieczność zupełnie nowego podejścia do rekrutacji i wdrażania nowych pracowników (onboarding).
Raport wskazuje, że idealny kandydat to specjalista łączący trzy kluczowe obszary: gruntowną wiedzę merytoryczną, zaawansowane kompetencje cyfrowe oraz rozwinięte umiejętności miękkie.
Wojciech Jagodziński, ekspert ds. badań e-file, dodaje, że rozwój technologii i sztucznej inteligencji znacząco redefiniuje profil nowoczesnego pracownika w sektorze finansowo-księgowym. Dane z badania „Nastroje polskich księgowych” pokazują wyraźne przesunięcie od prostego ewidencjonowania danych w stronę zaawansowanej analityki i biegłości cyfrowej. Technologia zmienia rolę księgowego z wykonawcy powtarzalnych czynności w proaktywnego analityka i doradcę, zdolnego do wykorzystania zaawansowanych narzędzi cyfrowych w celu usprawnienia procesów u swojego klienta.
Wyniki Biznes Fakty:
W 2026 roku polscy przedsiębiorcy muszą być przygotowani na znaczące zmiany w otoczeniu prawnym i technologicznym, które bezpośrednio wpływają na działanie firm. Wdrożenie nowych obowiązków, takich jak JPK_CIT i KSeF, wymagać będzie inwestycji w oprogramowanie i szkolenia. Jednocześnie, rosnąca presja na automatyzację i wykorzystanie sztucznej inteligencji oznacza, że firmy, które nie zainwestują w nowoczesne rozwiązania i nie dostosują swoich procesów, mogą stracić konkurencyjność. Kluczowe stanie się efektywne zarządzanie przepływem informacji i danych, a także ciągłe podnoszenie kompetencji cyfrowych przez pracowników, nie tylko w działach księgowych.
Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej : businessinsider.com.pl