Przekazywanie środków pieniężnych, nieruchomości czy wartościowych przedmiotów w ramach rodziny jest powszechną praktyką. W niektórych sytuacjach takie czynności mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem od darowizny. Poniżej wyjaśniamy, w jaki sposób można uniknąć tego podatku oraz jakie formalności należy w tym celu dopełnić.
Prezenty takie jak quad od wujka, luksusowy ekspres do kawy dla nowożeńców, czy wsparcie finansowe na zakup mieszkania, choć cieszą obdarowanych, mogą również wzbudzić zainteresowanie organów podatkowych. Obowiązek zapłaty podatku od darowizny spoczywa na osobie obdarowanej, o czym nie wszyscy pamiętają.
Niewłaściwe przeprowadzenie darowizny lub jej niezgłoszenie może skutkować koniecznością zapłaty podatku. Istnieją jednak przepisy zwalniające z tego obowiązku darowizny dokonywane na rzecz najbliższej rodziny, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów.
Podatek od darowizny w 2026 roku – znaczenie grup podatkowych
Według informacji podanych przez serwis Prawo.pl, od 2026 roku obdarowani oraz spadkobiercy mogą łatwiej uniknąć konieczności płacenia podatku od spadków i darowizn dzięki wyższym kwotom wolnym, które obowiązują już od połowy 2023 roku. Największe korzyści z tego tytułu odniosą osoby otrzymujące majątek od członków swojej bliższej i dalszej rodziny.
Jest to efekt znaczącego podniesienia progów kwot wolnych od podatku. Ponadto, jak wyjaśnia serwis Prawo.pl, na początku 2026 roku wejdą w życie zmiany przywracające sześciomiesięczny termin na zgłoszenie darowizny w przypadkach, za które podatnik nie ponosi winy.
Należy pamiętać, że wysokość podatku od darowizny jest zależna od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym (grupy podatkowej) oraz od wartości otrzymanej darowizny. W 2026 roku obowiązują następujące grupy podatkowe:
- Grupa I podatkowa obejmuje: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodziców, dziadków), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę oraz teściów.
- Grupa II podatkowa obejmuje: zstępnych rodzeństwa (np. siostrzeńców, bratanków), rodzeństwo rodziców (np. ciotki, wujów), zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa oraz rodzeństwo małżonków i małżonków rodzeństwa małżonków.
- Grupa III podatkowa obejmuje: pozostałe osoby, czyli te niespokrewnione, przyjaciół, partnerów czy konkubentów.
Podatek od darowizny w 2026 roku – tzw. „zerowa grupa podatkowa”
Często można spotkać się z określeniem „zerowa grupa podatkowa”. Jak wyjaśnia serwis Optymalni.Legal, jest to termin potoczny odnoszący się do sytuacji, w której darowizna jest całkowicie zwolniona z podatku.
W praktyce oznacza to, że po spełnieniu określonych formalności, całkowicie zwolnione z podatku są osoby należące do tzw. najbliższej rodziny. Przepisy te obejmują:
- Małżonka
- Zstępnych
- Wstępnych
- Pasierba
- Rodzeństwo
- Ojczyma i macochę
Wspomniane formalności, umożliwiające otrzymanie darowizny o znacznej wartości bez podatku, to przede wszystkim zgłoszenie otrzymania darowizny do właściwego urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od jej otrzymania. W przypadku darowizn pieniężnych kluczowe jest udokumentowanie przekazania środków.
Podatek od darowizny w 2026 roku – zwolnienia i limity kwotowe
Zgodnie z informacjami serwisu Prawo.pl, od 2026 roku zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku będą:
- Osoby z grupy I podatkowej, jeśli łączna wartość otrzymanego majątku nie przekroczy 36 120 zł.
- Osoby z grupy II podatkowej, jeśli łączna wartość otrzymanego majątku nie przekroczy 27 090 zł.
- Osoby z grupy III podatkowej, jeśli łączna wartość otrzymanego majątku nie przekroczy 5 733 zł.
Szczególnie istotne jest, że darowizny otrzymane od tej samej osoby w ciągu ostatnich pięciu lat należy sumować. Jeśli suma ta nie przekroczy obowiązującego limitu, nie ma konieczności zgłaszania nabycia darowizny do urzędu skarbowego. Darowizny od różnych osób nie sumują się, co ma znaczenie na przykład w przypadku zbiórek internetowych.
Podatek od darowizny – wysokość zobowiązania podatkowego
Do obliczenia wysokości należnego podatku stosuje się skalę podatkową określoną w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Według serwisu Prawo.pl, dla członków grupy I podatkowej podatek wynosi 3% od kwoty darowizny do 11 833 zł. Jeśli wartość darowizny mieści się w przedziale od 11 833 zł do 23 665 zł, podatek wynosi 355 zł oraz 5% od nadwyżki ponad 11 833 zł. Dla darowizn przekraczających 23 665 zł podatek wynosi 946,60 zł plus 7% od nadwyżki ponad tę kwotę.
Dla osób należących do grupy II podatkowej, podatek wynosi 7% od darowizny do kwoty 11 833 zł. W przedziale od 11 833 zł do 23 665 zł podatek wynosi 828,40 zł plus 9% od nadwyżki. Dla kwot wyższych niż 23 665 zł podatek wynosi 1893,30 zł oraz 12% od nadwyżki ponad tę kwotę.
Sytuacja osób z grupy III podatkowej przedstawia się następująco: podatek wynosi 12% od darowizny do kwoty 11 833 zł. Wartość darowizny od 11 833 zł do 23 665 zł skutkuje podatkiem w wysokości 1420 zł plus 16% od nadwyżki. Dla kwot przekraczających 23 665 zł podatek wynosi 3313,20 zł plus 20% od nadwyżki ponad tę kwotę.
Wyniki Biznes Fakty:
Przepisy dotyczące podatku od darowizn w 2026 roku, w tym podwyższone kwoty wolne i potencjalne przywrócenie wydłużonego terminu zgłoszenia, mają na celu ułatwienie transferu majątku w rodzinie, szczególnie między bliskimi krewnymi. Przedsiębiorcy, którzy mogą otrzymywać darowizny od członków rodziny (np. na rozwój działalności gospodarczej), będą mogli skorzystać z wyższych limitów zwolnienia, co zmniejsza ich obciążenie podatkowe i upraszcza formalności. Kluczowe jest jednak zawsze prawidłowe udokumentowanie darowizny, zwłaszcza pieniężnej, oraz zgłoszenie jej do urzędu skarbowego, jeśli przekracza ona kwotę wolną.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl