Węgry a status Zbigniewa Ziobry
Węgry rozważają możliwość wszczęcia procedury pozbawienia Zbigniewa Ziobry statusu uchodźcy. Proces ten może jednak potrwać, a dopóki posiada on ważny paszport genewski, korzysta z pewnej swobody podróżowania. Co istotne, kluczowe decyzje dotyczące jego sytuacji mogą wkrótce nie należeć już do Węgier, lecz do Stanów Zjednoczonych.
Obecnie szanse na szybki powrót Zbigniewa Ziobry do Polski wydają się niewielkie. W połowie kwietnia informowano, że nawet zwycięstwo wyborcze Petera Magyara na Węgrzech nie wpłynie natychmiast na sytuację byłego ministra. Uzyskany na Węgrzech azyl oraz posiadany paszport genewski umożliwiają mu podróżowanie po większości krajów świata.
Przyszłość w tym zakresie nie zależy już wyłącznie od Węgier, lecz przede wszystkim od decyzji Stanów Zjednoczonych. Analizę prawnych aspektów tej sprawy, obok czynników politycznych, przeprowadzono we współpracy z prawnikami z Węgier, Polski i USA, którzy na obecnym etapie preferują anonimowość.
Prawo węgierskie a obecna sytuacja prawna
Zbigniew Ziobro jest poszukiwany listem gończym, jednakże jest to środek prawny obowiązujący jedynie na terytorium Polski. Jest to konsekwencja decyzji Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z lutego 2026 roku o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec byłego ministra sprawiedliwości. Postanowienie to zostało zaskarżone przez obrońców, co oznacza, że nie jest jeszcze prawomocne. Brak prawomocności utrudnia wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA).
Mimo to, prokurator z Zespołu Śledczego nr 2 Prokuratury Krajowej złożył w lutym bieżącego roku do Sądu Okręgowego w Warszawie wniosek o wydanie ENA wobec Zbigniewa Ziobry.
Obrońcy Zbigniewa Ziobry złożyli natomiast wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania ENA do czasu uzyskania prawomocnego postanowienia w sprawie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Sprawa ta jest w toku.
Do czasu rozstrzygnięcia powyższych kwestii prawnych, Zbigniew Ziobro może bezpiecznie przebywać poza granicami Polski. Chroni go przyznany na Węgrzech azyl, dzięki któremu może posługiwać się paszportem genewskim, ułatwiającym podróżowanie, co również wykorzystał.
Peter Magyar, tuż po wygranych wyborach, zadeklarował, że „długo tu nie zabawią”. Zbigniew Ziobro rzeczywiście zdążył opuścić Budapeszt, zanim Magyar objął stanowisko premiera.
W kwietniu Peter Magyar, wówczas jeszcze jako polityk, stwierdził: „My na Węgrzech nie będziemy azylem dla międzynarodowych przestępców”. Już jako premier, podczas wizyty w Polsce, tonował nastroje. Odpowiadając na pytanie dziennikarki TVP o możliwość uchylenia azylu polskim politykom przez nowy rząd węgierski, zapewnił, że „ta sytuacja zostanie zbadana”.
Nawet jeśli procedura pozbawienia Zbigniewa Ziobry azylu na Węgrzech zostanie wszczęta, jej zakończenie prawdopodobnie zajmie miesiące. Prawnik węgierski podkreśla, że urzędnicy, nawet pod presją czasu, muszą przestrzegać obowiązujących procedur.
Postępowanie w tej sprawie będzie prowadzone przez węgierski urząd ds. cudzoziemców (Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság, Krajowa Dyrekcja Generalna ds. Cudzoziemców).
— Po pierwsze, procedura pozbawienia statusu uchodźcy wymaga przesłuchania Zbigniewa Ziobry w celu wyjaśnienia istotnych faktów. Musi mu zostać umożliwione przedstawienie powodów, dla których nie powinien być pozbawiony statusu uchodźcy, lub złożenie wyjaśnień na piśmie. Ten proces wymaga czasu, podobnie jak tłumaczenie podstawy prawnej decyzji na język zrozumiały dla cudzoziemca. Nawet negatywna decyzja podlega odwołaniu — informuje nas jeden z prawników zaznajomionych ze szczegółami takich postępowań.
W związku z tym, zdaniem prawników, będą oni wykorzystywać różnego rodzaju środki proceduralne w celu przedłużenia postępowania. W efekcie jego wynik może stracić na znaczeniu. Informatorzy sugerują, że kluczowe w tej chwili nie są już Węgry, ale Stany Zjednoczone.
Los Zbigniewa Ziobry w rękach Stanów Zjednoczonych
W przypadku, gdyby węgierskie organy doprowadziły do pozbawienia Zbigniewa Ziobry statusu uchodźcy, a tym samym do utraty ważności paszportu genewskiego, nie musi to automatycznie oznaczać pogorszenia jego sytuacji prawnej.
Jak zaznacza inny z naszych rozmówców, nie można wykluczyć, że były minister sprawiedliwości wystąpi o nadanie mu statusu uchodźcy w Stanach Zjednoczonych. Czy jest to realna możliwość?
Zgodnie z prawem Stanów Zjednoczonych, osoby prześladowane m.in. ze względu na rasę, poglądy polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej, mogą ubiegać się o status uchodźcy, a w konsekwencji uzyskać w USA nowy dokument podróży o charakterze genewskim.
Zgodnie z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie 28 lipca 1951 r., status osobowy każdego uchodźcy określa prawo państwa jego stałego zamieszkiwania, a jeżeli nigdzie stale nie zamieszkuje, prawo państwa, w którym przebywa. Zbigniew Ziobro przebywa obecnie w Stanach Zjednoczonych.
— Na obecnym etapie, zgodnie z Konwencją, status osobowy Zbigniewa Ziobry określa prawo USA, gdzie przebywa. Zdolność osobowa, czyli ogół norm prawnych określających sytuację prawną jednostki (np. zdolność prawną, stan cywilny, prawa i obowiązki rodzinne) — wyjaśnia nam kolejny prawnik.
Zbigniew Ziobro przebywa w USA na podstawie paszportu genewskiego wydanego na Węgrzech, jednak jego pochodzenie przestaje mieć znaczenie. Może to nastąpić w wyniku pozbawienia go azylu, a także z uwagi na ewentualną utratę terminu ważności dokumentu. Zgodnie z węgierską ustawą, paszport genewski jest zazwyczaj wydawany na rok. Nie jest jednak publicznie wiadome, do kiedy dokładnie ważny jest dokument posiadany przez Zbigniewa Ziobrę.
Ponadto, istnieją przesłanki wskazujące, że Zbigniew Ziobro uzyskał od władz USA wizę dziennikarską. Polska wystąpiła o jej anulowanie, jednakże również ta procedura może potrwać.
Tymczasem państwa sygnatariusze Konwencji nie wydalą uchodźcy, legalnie przebywającego na ich terytoriach, z przyczyn innych niż bezpieczeństwo państwowe lub porządek publiczny. Wydalenie takiego uchodźcy może nastąpić jedynie na podstawie decyzji podjętej zgodnie z przewidzianą przez prawo procedurą. Co więcej, jak podkreśla amerykański prawnik, Konwencja przyznaje takiemu uchodźcy rozsądny okres na ubieganie się o legalne przyjęcie w innym państwie.
Sytuacja może być odmienna w przypadku osoby skazanej prawomocnym wyrokiem, a Zbigniew Ziobro nie usłyszał jeszcze formalnych zarzutów. W efekcie, na obecnym etapie, pozostaje on osobą swobodną, mogącą podróżować po świecie — z wyjątkiem Polski. Na razie to w Polsce może czuć się zagrożony.
Wyniki Biznes Fakty:
Przepisy dotyczące azylu, statusu uchodźcy oraz procedury wydawania dokumentów podróży będą miały istotny wpływ na mobilność i bezpieczeństwo prawne przedsiębiorców oraz osób fizycznych w 2026 roku. Zawiłości prawne i długotrwałe procedury w sprawach międzynarodowych mogą tworzyć niepewność prawną, wymagając od firm dokładnego monitorowania zmian w przepisach imigracyjnych i azylowych zarówno w Polsce, jak i w krajach UE oraz USA, a także uwzględniania ich potencjalnego wpływu na międzynarodowe kontakty biznesowe i podróże służbowe.
Źródło wiadomości : businessinsider.com.pl