Po zwycięstwie wyborczym na Węgrzech, Peter Magyar wezwał do dymisji kluczowych sędziów, w tym przewodniczących Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Ekspert prawny, adwokat Tivadar Huttl, uważa jednak, że ich odwołanie będzie procesem skomplikowanym.
Nowy premier Węgier, Peter Magyar, dąży do rezygnacji najważniejszych urzędników i sędziów, którzy zostali mianowani przez poprzednie władze pod przewodnictwem Viktora Orbana. Nazwał ich „marionetkami” byłego premiera i wyznaczył termin dobrowolnych rezygnacji do 31 maja. Wezwanie do dymisji skierował między innymi do przewodniczącego Trybunału Konstytucyjnego i prezesa Sądu Najwyższego.
Magyar chce odwołać sędziów nominowanych przez Orbana – wyjaśnienie prawne
Adwokat Tivadar Huttl z kancelarii HMP Legal zwrócił uwagę, że kadencja sędziów Trybunału Konstytucyjnego może zostać przerwana jedynie w ściśle określonych sytuacjach.
„Sędzia może zostać usunięty ze stanowiska, jeśli nie wykonuje swoich obowiązków z przyczyn zależnych od niego, stał się niegodny sprawowania urzędu, popełnił umyślne przestępstwo stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub umyślnie naruszył obowiązkowe zasady składania oświadczeń majątkowych. Co istotne, jest to w dużej mierze mechanizm wewnętrzny: sam Trybunał Konstytucyjny odgrywa kluczową rolę w wykluczaniu jednego ze swoich członków, co utrudnia zewnętrzne odwoływanie sędziów w ramach obecnych przepisów” – podkreślił ekspert w rozmowie z PAP.
Dodał jednak, że proces ten nie jest niemożliwy. Ramy prawne regulujące działalność Trybunału Konstytucyjnego mogłaby zmienić większość konstytucyjna w parlamencie. Możliwe jest „przyjęcie nowych przepisów dotyczących niezgodności, wprowadzenie nowych reform strukturalnych lub zwiększenie liczby sędziów”.
Trybunał Konstytucyjny odegrałby kluczową rolę, gdyby doszło do – również zapowiadanej przez Magyara – próby odsunięcia od władzy prezydenta Tamasa Sulyoka, mianowanego przez deputowanych Orbana.
Prawnik zwrócił uwagę, że w przypadku prezesa Sądu Najwyższego procedurę odwołania może wszcząć wyłącznie prezydent. Formalny mechanizm usunięcia ze stanowiska jest w takiej sytuacji jasny. „Podstawą prawną jest niewykonywanie przez prezesa obowiązków przez ponad 90 dni z przyczyn leżących po jego stronie lub zachowanie, działania lub zaniechania czyniące go niegodnym urzędu. O odwołaniu ostatecznie decyduje parlament” – wyjaśnił adwokat.
Przypomniał również, że obecny prezes Sądu Najwyższego, Andras Zs. Varga, był „jedną z najbardziej kontrowersyjnych nominacji sędziowskich ery Fideszu”. „Zanim został prezesem Sądu Najwyższego, nie miał żadnego doświadczenia w sądownictwie. Wcześniej był prokuratorem, a później sędzią konstytucyjnym, ale nigdy nie pełnił funkcji sędziego zwyczajnego, zanim został powołany na stanowisko przewodniczącego Sądu Najwyższego” – powiedział PAP Tivadar Huttl.
Wyniki Biznes Fakty:
Zmiany personalne na najwyższych szczeblach władzy sądowniczej na Węgrzech, zainicjowane przez nowego premiera Petera Magyara, mogą wpłynąć na stabilność prawną i gospodarcza kraju. Proces odwoływania sędziów jest skomplikowany i wymagać będzie albo ich dobrowolnej rezygnacji, albo zmian legislacyjnych, co może prowadzić do okresu niepewności regulacyjnej. Dla przedsiębiorców oznacza to potencjalną potrzebę śledzenia zmian w orzecznictwie i interpretacji prawa, a także możliwą konieczność dostosowania się do nowego klimatu prawnego w zakresie funkcjonowania instytucji państwowych.
Źródło wiadomości : businessinsider.com.pl