Już blisko 280 tys. osób korzysta z 50-proc. kosztów uzyskania przychodu. Najczęściej z tej preferencji podatkowej korzystają specjaliści z branży IT. Jak wskazuje Grant Thornton, rośnie jednak również zainteresowanie wśród innych branż. Autorskie koszty uzyskania przychodu mogą stanowić istotny atut w procesie rekrutacji, dlatego coraz częściej interesują się nimi również firmy. Należy jednak pamiętać o konieczności spełnienia określonych warunków, co nie zawsze jest proste. Jeśli chcesz obniżyć swoje zobowiązania podatkowe, jedną z możliwości jest wybór 50-proc. kosztów uzyskania przychodu. Rozwiązanie to jest wykorzystywane przez pracowników, ale może być również skutecznym argumentem dla firm, aby zachęcić podwładnych do przejścia na umowę o pracę. „Jak pokazują statystyki, stosowanie 50-proc. autorskich kosztów uzyskania przychodu jest coraz częściej wykorzystywanym przez przedsiębiorców narzędziem. Pozwala to nie tylko na efektywne zwiększenie wynagrodzenia netto pracowników przy zachowaniu tego samego poziomu brutto, ale niejednokrotnie jest czynnikiem mającym wpływ na pozytywne zamknięcie procesu rekrutacyjnego. Trend jest cały czas wzrostowy i nie przewiduję, aby miało to ulec zmianie w najbliższej przyszłości” – mówi Łukasz Boszko, doradca podatkowy i menedżer w Departamencie Doradztwa Grant Thornton. W dalszej części artykułu wyjaśnimy potencjał 50-proc. kosztów uzyskania przychodu, kto może z nich skorzystać oraz jakie warunki należy spełnić. **Czytaj też:** Jak obniżyć przychód z najmu w 2026 r.? Jest prosty sposób, NSA potwierdził ## Ile osób korzysta z 50-procentowych kosztów uzyskania przychodu? Skorzystanie z tego rozwiązania podatkowego wymaga spełnienia kilku warunków, które przypominamy w dalszej części artykułu. Jednym z kluczowych jest fakt, że wynagrodzenie, do którego stosuje się 50-proc. koszty, musi dotyczyć korzystania z praw autorskich przez twórców lub praw pokrewnych przez artystów wykonawców. W praktyce jednak, jak wskazują autorzy raportu Grant Thornton pt. „50 proc. koszty uzyskania przychodów. Jak podatnicy wykorzystują potencjał tego rozwiązania?”, w niemal każdym podmiocie gospodarczym można znaleźć osoby wykonujące czynności kwalifikujące się do zastosowania tych kosztów. Zainteresowanie tym rozwiązaniem systematycznie rośnie. W 2024 r. ponad 285 tys. podatników PIT uzyskało przychody ze stosunku pracy, do których zastosowano 50-proc. koszty. Tak wynika z danych Ministerstwa Finansów. Jak zauważają eksperci Grant Thornton, nadal tylko niespełna 2% podatników (kilka tysięcy osób) wykorzystuje przysługujący limit autorskich kosztów. Potencjał tego rozwiązania jest więc znaczący. ## Ile można zyskać na 50-procentowych kosztach? Od podstawy opodatkowania można odliczyć 50% uzyskanych przychodów, jednak nie więcej niż 120 tys. zł rocznie. Eksperci podkreślają, że kosztów tych nie można stosować do całego wynagrodzenia pracownika, lecz jedynie do tej części, która odzwierciedla faktycznie wykonywane czynności twórcze. Dodatkowym ograniczeniem jest obowiązek wypłaty pracownikowi co najmniej minimalnego wynagrodzenia, które nie może zostać objęte podwyższonymi kosztami. „W praktyce oznacza to, że nawet jeśli pracownik wykonuje w 100% pracę twórczą, to kwota minimalnego wynagrodzenia i tak musi zostać rozliczona bez możliwości zastosowania 50-proc. kosztów uzyskania przychodu” – przypominają autorzy raportu. Jak wynika z wyliczeń Grant Thornton, już przy przychodach na poziomie 10 tys. zł miesięcznie i przy założeniu, że praca twórcza pracownika stanowi 40% całego czasu pracy, roczny zysk podatkowy wynosi około 2880 zł, czyli 240 zł miesięcznie. ## Firmy też coraz bardziej zainteresowane podwyższonymi kosztami pracowników. Dlaczego? Im wyższe przychody pracownika i im więcej czasu poświęca on na pracę twórczą, tym większy jest potencjalny zysk. Dlatego, jak mówi Łukasz Boszko, stosowanie autorskich kosztów uzyskania przychodu jest narzędziem coraz częściej wykorzystywanym przez przedsiębiorców. „Co więcej, obecnie procesowane zmiany w zakresie Państwowej Inspekcji Pracy oraz potencjalne ryzyko reklasyfikacji umów B2B na umowy o pracę może spowodować, że niektóre przedsiębiorstwa całkowicie zrezygnują z modelu B2B. Wówczas istotnie zwiększy to skalę osób na umowach o pracę, które niewątpliwie będą chciały korzystać z legalnie dostępnych rozwiązań, takich jak autorskie koszty uzyskania przychodu” – mówi Łukasz Boszko. ## Kto może skorzystać z 50-procentowych kosztów? Choć, jak wskazują autorzy raportu, najczęściej z tej preferencji korzystają specjaliści z branży IT, to zainteresowanie autorskimi kosztami uzyskania przychodu rośnie również wśród architektów, inżynierów budownictwa, pracowników badawczo-rozwojowych (B+R) oraz dziennikarzy. Z 50-procentowych kosztów uzyskania przychodu mogą korzystać osoby wykonujące działalność o charakterze twórczym, badawczym lub artystycznym (art. 22 ust. 9b ustawy o PIT). Preferencja ta obejmuje: 1. Działalność twórczą w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa. 2. Działalność artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki. 3. Produkcję audialną i audiowizualną. 4. Działalność publicystyczną. 5. Działalność muzealniczą w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej. 6. Działalność konserwatorską. 7. Prawo zależne, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych [Dz. U. z 2022 r. poz. 2509], do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia. 8. Działalność badawczo-rozwojową, naukową, naukowo-dydaktyczną, badawczą, badawczo-dydaktyczną oraz prowadzoną na uczelni działalność dydaktyczną. Jest to katalog zamknięty, co oznacza, że tylko przedstawiciele powyższych zawodów mogą skorzystać z tego rozwiązania. Ponadto, efekt pracy twórcy/artysty musi stanowić „utwór” w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z tą ustawą: * „Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór)”. * „W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory: wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe); plastyczne; fotograficzne; lutnicze; wzornictwa przemysłowego; architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne; muzyczne i słowno-muzyczne; sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne; audiowizualne (w tym filmowe)”. Eksperci Grant Thornton wskazują również, jak do przesłanek „utworu” podchodzą sądy. Podkreślają one następujące kryteria „utworu”: przejaw działalności twórczej, brak powtarzalności, szablonowości, możliwość swobody i ekspresji twórczej, brak działania odtwórczego, oryginalny, indywidualny charakter, celowość twórcza, osobiste ujęcie, rezultat pracy człowieka (twórcy), utwór ustalony w jakiejkolwiek postaci, efekt wysiłku intelektualnego. Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska — ## Wyniki Biznes Fakty: * **Liczba beneficjentów:** Blisko 280 tys. osób korzysta z 50-proc. kosztów uzyskania przychodu. * **Branża wiodąca:** Najczęściej z tej preferencji korzystają specjaliści z branży IT. * **Rosnące zainteresowanie:** Rośnie zainteresowanie autorskimi kosztami uzyskania przychodu wśród innych branż, takich jak architektura, inżynieria budowlana, badania i rozwój (B+R) oraz dziennikarstwo. * **Argument rekrutacyjny:** 50-proc. koszty uzyskania przychodu są coraz częściej wykorzystywane przez firmy jako atut w procesie rekrutacji. * **Potencjał wzrostu:** Mimo rosnącej popularności, tylko niespełna 2% podatników wykorzystuje limit autorskich kosztów, co wskazuje na duży potencjał dalszego wzrostu. * **Limit odliczenia:** Odliczeniu podlega 50% przychodów z tytułu korzystania z praw autorskich, ale nie więcej niż 120 tys. zł rocznie. * **Ograniczenia:** Koszty te można zastosować tylko do części wynagrodzenia odpowiadającej czynnościom twórczym, a co najmniej minimalne wynagrodzenie musi być wypłacone bez zastosowania podwyższonych kosztów. * **Przewidywany wpływ zmian prawnych:** Potencjalne zmiany w przepisach dotyczących PIP i ryzyko reklasyfikacji umów B2B mogą zwiększyć skalę zatrudnienia na umowach o pracę, co z kolei przełoży się na większe wykorzystanie autorskich kosztów uzyskania przychodu. * **Kluczowe kryteria:** Aby skorzystać z 50-proc. kosztów, konieczne jest wykonywanie działalności twórczej, badawczej lub artystycznej z listy zamkniętej, a efekt pracy musi stanowić „utwór” w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, spełniający kryteria oryginalności i indywidualnego charakteru.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl