Przedsiębiorcy prowadzący restauracje serwujące sushi stoją przed dylematem dotyczącym właściwej stawki podatku od towarów i usług (VAT) dla sprzedawanych przez siebie produktów, szczególnie w kontekście zamówień na wynos. Sprawa ta znalazła swoje rozstrzygnięcie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA), który wydał wczoraj orzeczenie.
Kwestia Stawek VAT na Sushi
W obrocie prawnym istnieją trzy stawki VAT: 5%, 8% i 23%. Zdecydowana większość produktów spożywczych podlega niższym, preferencyjnym stawkom. Rodzi się jednak pytanie, jak sytuacja wygląda w przypadku tradycyjnych japońskich rolk sushi.
Jedna z restauracji, oferująca klientom między innymi rolki sushi (np. futomaki z krewetką w tempurze) zarówno na miejscu, jak i na wynos, zwróciła się o interpretację podatkową. Klienci mieli możliwość zamawiania telefonicznie lub przez stronę internetową, z opcją dostawy. Restauracja podkreślała, że sprzedaje gotowe dania, przygotowywane w lokalu, bez świadczenia dodatkowych usług związanych z dostawą. Po przygotowaniu, potrawy były jedynie pakowane w jednorazowe opakowania i dostarczane pod wskazany adres.
Głównym przedmiotem sporu z organem podatkowym było ustalenie, czy do ceny rolek sushi powinna zostać doliczona stawka VAT w wysokości 5%, 8% czy 23%.
Stanowisko Organu Podatkowego i WSA w Opolu w Sprawie VAT od Sushi
Przedsiębiorca złożył wniosek o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS).
Spółka argumentowała, że rolki sushi powinny być opodatkowane 5% stawką VAT. Uważała, że należy je sklasyfikować do pozycji 1904 10 10 Nomenklatury Scalonej (CN), obejmującej przetwory spożywcze uzyskane w wyniku spęcznienia zbóż. Stawka 5% VAT jest właściwa dla tego typu produktów. Dodatkowo, spółka stała na stanowisku, że nie jest to usługa związana z wyżywieniem w rozumieniu działu 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), ponieważ nie wykonywano żadnych usług wspomagających dostawę towaru.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wydał WIS, w którym uznał, że rolki sushi przygotowane w lokalu i dostarczone do klienta należy zaklasyfikować do działu 56 PKWiU – Usługi związane z wyżywieniem. Choć usługi te zazwyczaj opodatkowane są 8% stawką VAT, organ podatkowy stwierdził, że ze względu na obecność krewetek w składzie rolki sushi, zgodnie z przepisami ustawy o VAT, takie potrawy podlegają 23% stawce VAT.
Organ wyjaśnił, że klasyfikacja do grupy 56 PKWiU ma zastosowanie, gdy:
- Dostawie towarów spożywczych towarzyszą „usługi (czynności) dodatkowe”, takie jak gotowanie, przetwarzanie, porcjowanie, przygotowywanie, smażenie, podgrzewanie.
- Towary spożywcze są wydawane w ramach usług restauracyjnych i cateringowych.
Wspólnym elementem towarów i usług zaliczanych do grupy 56 PKWiU są zatem elementy usługowe, które mają na celu przygotowanie towaru do natychmiastowego spożycia. Dopiero w przypadku, gdy towar lub usługa nie może być zakwalifikowana według PKWiU, należy sięgnąć do Nomenklatury Scalonej (CN).
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Opolu w wyroku z dnia 10 lipca 2024 r. (sygn. akt I SA/Op 355/24) zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego.
Sąd potwierdził, że dostawa rolki sushi powinna być klasyfikowana do działu 56 PKWiU, co wyklucza stosowanie 5% stawki VAT. Właściwa jest stawka 23%, ponieważ w przypadku dań zawierających krewetki stosuje się podstawową stawkę VAT.
Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA, argumentując, że w przypadku dostawy rolki sushi na zamówienie klienta powinna obowiązywać ta sama stawka VAT, co przy zakupie zestawu sushi w sklepie (np. w hipermarkecie). Zdaniem spółki, w obu sytuacjach sytuacja jest analogiczna – klient wybiera rodzaj sushi i kupuje gotowy do spożycia produkt.
Orzeczenie NSA w Sprawie Stawki VAT na Rolki Sushi
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2026 r. (sygn. akt I FSK 1980/24) przychylił się do stanowiska organu podatkowego i WSA w Opolu, uznając, że rolki sushi należy co do zasady klasyfikować do działu 56 PKWiU.
Sędzia Marek Olejnik, uzasadniając wyrok, powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE (sprawa C-146/22), wskazując na kluczowe znaczenie sposobu postrzegania danego produktu przez konsumenta – czy jako towar sklepowy, czy jako usługę gastronomiczną. Zdaniem NSA, z perspektywy klienta, zakup rolki sushi w restauracji różni się od zakupu tego produktu w sklepie. Rolki sprzedawane przez restaurację są przygotowywane i dostarczane na indywidualne zamówienie, co stanowi odmienną sytuację od zakupu gotowego produktu w sklepie. Jako analogię podano sprzedaż lodów w porcjach (gałkach).
NSA podkreślił, że z punktu widzenia stawki VAT nie ma znaczenia, czy klient spożywa rolkę w restauracji, czy zamawia ją do domu – stawka podatku jest taka sama. Sędzia Marek Olejnik wyjaśnił, że zasadniczo rolki sushi wegetariańskie lub wegańskie podlegają 8% stawce VAT. Natomiast krewetki zostały przez ustawodawcę uznane za towar luksusowy, w związku z czym są opodatkowane 23% stawką VAT.
Wyrok NSA z dnia 6 maja 2026 r. (sygn. akt I FSK 1980/24).
Wyniki Biznes Fakty:
Orzeczenie NSA w sprawie stawki VAT na rolki sushi ma istotne konsekwencje dla przedsiębiorców działających w branży gastronomicznej, w szczególności dla dostawców sushi. Od 2026 roku, zgodnie z interpretacją sądu, podstawowa stawka VAT wynosząca 23% będzie miała zastosowanie do rolek sushi zawierających krewetki, niezależnie od tego, czy są one spożywane na miejscu, czy zamawiane na wynos. Stawka 8% VAT pozostaje właściwa dla rolek wegetariańskich i wegańskich. Przedsiębiorcy muszą zatem dokładnie weryfikować skład swoich produktów i stosować odpowiednie stawki VAT, co wymaga aktualizacji systemów księgowych i kasowych. Konieczne jest również informowanie klientów o zastosowanych stawkach, co może wpłynąć na decyzje zakupowe konsumentów, zwłaszcza w kontekście postrzegania przez nich produktów z krewetkami jako droższych.
Źródło wiadomości : businessinsider.com.pl