Polska boryka się z postępującym kryzysem demograficznym. Spadek liczby ludności jest szybszy niż przewidywano, a niska dzietność przyspiesza proces starzenia się społeczeństwa. Firmy już odczuwają braki kadrowe.
- Polska się wyludnia. W 2025 roku populacja spadła do około 37,3 miliona. Wzrost odnotowano tylko w województwie małopolskim; w pozostałych regionach liczba zgonów przewyższyła liczbę urodzeń.
- Spadek populacji jest szybszy niż przewidywały prognozy Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), a kluczowym problemem jest niska dzietność.
- Demografia stanie się jednym z największych wyzwań gospodarczych, prowadząc do niedoborów pracowników i presji na rynku pracy.
Demograficzne tąpnięcie w Polsce. Polska traci mieszkańców szybciej niż przewidywano
Według analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) przedstawionej w „Tygodniku Gospodarczym”, na koniec 2025 roku liczba ludności Polski wynosiła około 37,3 miliona, co oznacza spadek o 156 tysięcy w porównaniu do roku poprzedniego (spadek o 0,42 proc.).
Spadek był bardziej widoczny w miastach (o 0,55 proc.) niż na wsi (o 0,22 proc.). Wzrost populacji odnotowano jedynie w województwie małopolskim (o 0,01 proc.). We wszystkich pozostałych regionach wystąpił ubytek naturalny, co oznacza, że liczba zgonów była wyższa niż liczba urodzeń.
Analiza PIE wskazuje, że spadek populacji przebiega szybciej niż zakładały prognozy GUS z 2023 roku. Różnica między rzeczywistymi danymi a przewidywaniami sięgnęła 80 tysięcy osób i stale rośnie.
Prognoza nie uwzględniła odpowiednio zmian w strukturze wieku mieszkańców Polski. W 2025 roku liczba dzieci w wieku 0-14 lat wyniosła 5,5 miliona, czyli o 140 tysięcy mniej niż prognozowano w 2023 roku. Jednocześnie, w grupach wiekowych 15-64 lata oraz 65+ rzeczywista liczba osób była wyższa od zakładanej o około 30 tysięcy.
GUS przewiduje, że w dłuższej perspektywie populacja Polski może spaść do 28,4 miliona w 2060 roku, a już po 2030 roku może zejść poniżej 37 milionów. Główną przyczyną tych rozbieżności jest niska dzietność. Wskaźnik dzietności spadł z 1,33 w 2021 roku do 1,099 w 2024 roku, co przyspiesza proces starzenia się społeczeństwa i zmniejszanie się liczby ludności.
„Demografia nie jest problemem jednej czy drugiej firmy, a gospodarki”
Profesor Joanna Tyrowicz, ekonomistka związana z Uniwersytetem Warszawskim, ośrodkiem badawczym GRAPE i członkini Rady Polityki Pieniężnej, jest przekonana, że demografia będzie jednym z dwóch największych wyzwań, przed jakimi staną polscy przedsiębiorcy.
„Proszę pamiętać, że demografia to nie jest zwykłe wyzwanie. Nikt jeszcze nie żył w świecie, jaki nas czeka za kilka lat; nie znamy realiów kurczących się i starzejących się populacji. Nasze społeczne konsensusy mogą ulec przesunięciu w zupełnie nieprzewidywanych kierunkach. To będzie zupełnie inny świat, który czeka na nas tuż za rogiem” – podkreśla prof. Joanna Tyrowicz w rozmowie z PulsHR.
Odpowiadając na pytanie o konsekwencje tej sytuacji dla rynku pracy i gospodarki, wskazuje, że w obliczu stałego i narastającego braku pracowników, firmy prędzej czy później dojdą do momentu, w którym uznają, że muszą zacząć podkupywać pracowników konkurencji.
„W niektórych branżach dzieje się tak już teraz. Ale i to będzie miało swoje granice; w końcu budżety nie są z gumy. Pamiętajmy też, że z wyzwaniami demograficznymi będzie musiała mierzyć się także konkurencja. Demografia nie jest problemem jednej czy drugiej firmy, ale całej gospodarki” – zaznacza Joanna Tyrowicz.
Wyniki Biznes Fakty:
- Pracodawcy muszą przygotować się na permanentne niedobory pracowników, co może wymusić strategie pozyskiwania talentów takie jak podkupowanie ich od konkurencji lub redefiniowanie procesów rekrutacyjnych.
- Firmy powinny strategicznie planować zasoby ludzkie w kontekście malejącej populacji i starzejącego się społeczeństwa, uwzględniając długoterminowe prognozy demograficzne w swoich planach rozwojowych.
Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej : www.pulshr.pl