Wprowadzenie sztucznej inteligencji (AI) do przedsiębiorstw miało być gwarancją wyższej efektywności i odciążenia zespołów. Tymczasem wyniki badania ADP Research pokazują, że technologia przybliża nas do nowoczesności, ale może oddalać nas od siebie nawzajem i od samej firmy.
- Badania ADP wskazują, że częsta praca z AI wiąże się ze słabszym poczuciem więzi z zespołem.
- AI nie zawsze daje poczucie większej produktywności. Mimo wyższego zaangażowania pracownicy mogą odczuwać presję czasu i mniejszą kontrolę nad efektami, co potwierdzają dane EY.
- Kluczowe są szkolenia, a nie tylko same narzędzia. Skuteczne wdrożenie AI wymaga rozwoju kompetencji pracowników i właściwego zarządzania zmianą.
Wyniki badania ADP Research „Workers Sentiment Survey” sugerują, że jedynie 21% osób korzystających z AI niemal codziennie odczuwa silne więzi z zespołem. W porównaniu, tę samą deklarację składa 33% osób korzystających z AI sporadycznie.
– Wdrażanie AI w przedsiębiorstwach generuje nowe wyzwania w obszarze HR. Na przykład, częste korzystanie z modeli językowych eliminuje istotny element komunikacji między pracownikami. Chodzi o poczucie bycia zauważonym, wysłuchanym i docenionym przez innych, które możemy uzyskać nawet podczas zwykłej rozmowy w zespole. Brak tego rodzaju komunikacji i informacji zwrotnej może podkopywać pewność siebie oraz wiarę we własne umiejętności – komentuje Anna Barbachowska, dyrektorka HR w ADP Polska.
Różnorodne badania, w tym coroczne badanie ADP „People at Work”, wskazują, że poczucie zgrania z zespołem stanowi ważny czynnik budujący satysfakcję z pracy, zaangażowanie i chęć długoterminowego pozostania w firmie.
– Według naszych badań, połowa osób pozytywnie oceniających swój zespół deklaruje pełne zaangażowanie w pracę. Wśród osób niezadowolonych ze współpracowników odsetek ten wynosi zaledwie 10%. Działy HR stają więc przed wyzwaniem stworzenia takiego modelu korzystania z AI, który będzie wspierał nie tylko efektywność, ale także trwałość zespołów – dodaje Anna Barbachowska.
Co z produktywnością? „AI nie zawsze zapewnia poczucie oszczędności czasu i wysiłku”
Wyniki badania ADP Research rzucają nowe światło na przekonania dotyczące efektywności i produktywności pracowników wykorzystujących narzędzia AI. Wśród badanych, 16% osób pracujących z AI niemal codziennie uważa się za produktywnych w pracy. Dla porównania, w grupie pracującej z AI rzadko lub nigdy, produktywność deklaruje 22%.
Jednocześnie, osoby często korzystające ze sztucznej inteligencji deklarują najwyższy poziom zaangażowania, motywacji i oddania swojej pracy. Jak pogodzić to z subiektywnym poczuciem niższej produktywności?
– Pracownicy zaczynają pracę z AI, kierując się dawnymi schematami: przekonaniem, że wykonanie danego zadania zajmuje określoną ilość czasu i składa się z pewnych etapów. Ta zmiana sprawia, że przez pewien czas pracownicy czują się niekomfortowo, zwłaszcza jeśli uwolniony czas nie został przekierowany na inne zadania – wyjaśnia Anna Barbachowska.
– Zwróćmy również uwagę, że AI nie zawsze daje poczucie oszczędności czasu i wysiłku. Praca z LLM (dużymi modelami językowymi) polega na tworzeniu szczegółowych promptów i ich korygowaniu w celu osiągnięcia pożądanych rezultatów. Praca z nowym narzędziem może prowadzić do frustracji i poczucia straty czasu, a ostatecznie do wrażenia, że efekt nie jest w pełni naszym osiągnięciem – dodaje Barbachowska.
Szacuje się, że AI może przyczynić się do oszczędności rzędu około godziny dziennie. W praktyce jednak ten „odzyskany czas” rzadko przekłada się na realną ulgę. Wzrost efektywności często prowadzi do wyższych oczekiwań i skróconych terminów realizacji. Z raportu firmy doradczej EY wynika, że dwie trzecie pracowników odczuwa, iż po wdrożeniu AI ich harmonogram stał się w rzeczywistości bardziej napięty. Zamiast poczucia oddechu, pojawia się przyspieszenie, które z czasem wpływa na energię i motywację zespołu.
– Całość obrazu dopełnia narastający, choć często ukrywany, niepokój o to, czy nasze kompetencje nie zostaną wkrótce całkowicie zastąpione. Statystyki są uderzające: media podają, że w firmach, które intensywnie inwestują w innowacje, prawie co druga osoba obawia się o swoje zatrudnienie. Z kolei tam, gdzie cyfryzacja postępuje wolniej, ten lęk odczuwa „tylko” co trzeci pracownik – mówi Magda Pietkiewicz, ekspertka HR i twórczyni platformy Enpulse.
Sztuczna inteligencja to za mało. Potrzebne są szkolenia
Raport ADP Research zwraca uwagę również na znaczną dysproporcję w chęci odejścia z pracy między osobami często pracującymi ze sztuczną inteligencją a tymi, dla których zawodowy kontakt z tą technologią stanowi rzadkość.
30% osób korzystających z AI niemal codziennie rozważa odejście z pracy. W grupie mającej rzadki kontakt z AI, o odejściu myśli jedynie 13%.
Czy za tym stoi obawa przed zastąpieniem przez algorytmy, czy wręcz przeciwnie – przekonanie, że świeżo nabyte kompetencje mogłyby być lepiej wykorzystane gdzie indziej? AI zdobywa rynek przede wszystkim w zawodach umysłowych (tzw. białych kołnierzyków). Ich przedstawiciele mogą doświadczać syndromu „uciekającego pociągu”, do którego trzeba wsiąść, aby wykorzystać nową przewagę na rynku pracy.
– To trudny moment dla liderów, ale i dla działów HR, ponieważ AI stale generuje nowe zawirowania w pracy i na rynkach. Z pewnością włączenie sztucznej inteligencji do codzienności firmy powinno odbywać się z uwagą, prowadzić do głębszego przeorganizowania pracy i priorytetów, a przede wszystkim do szkoleń pracowników. Wiemy już, że AI może podnosić efektywność, ale także prowadzić do nieefektywnych działań lub odejmować poczucie sprawczości – mówi Anna Barbachowska.
– Warto szczególnie zwrócić uwagę na odpowiedzialne korzystanie z AI i kontrolę. Mieliśmy wiele przykładów na to, że brak kontroli nad pracą z AI może skutkować błędami merytorycznymi, wyciekiem danych lub sankcjami prawnymi – dodaje.
Przedsiębiorstwa powinny być świadome konieczności wyposażenia pracowników nie tylko w odpowiednie narzędzia optymalizujące pracę, ale także w rozwój ich kompetencji technologicznych.
Jak wynika z raportu EY, obecnie niemal 90% firm inwestuje w szkolenia z zakresu AI, 7% ma takie inwestycje w planach, a jedynie 3% organizacji nie realizuje tego typu działań.
– Firmy rozumieją, że technologia bez odpowiedniej wiedzy nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Dlatego inwestycje w szkolenia i inicjatywy wspierające wdrożenie technologii są dziś równie ważne, jak samo wdrożenie narzędzi. Takie podejście sprawia, że organizacje są lepiej przygotowane na wyzwania związane z transformacją cyfrową, a pracownicy mogą aktywnie uczestniczyć w procesie zmian, wykorzystując technologię do podnoszenia efektywności i innowacyjności swoich działań – mówi Wioletta Marciniak-Mierzwa, dyrektorka w Zespole People Consulting, EY Polska.
Wyniki Biznes Fakty:
- AI może prowadzić do osłabienia więzi zespołowych i poczucia oddalenia od firmy.
- Częste korzystanie z AI nie zawsze przekłada się na subiektywne poczucie większej produktywności, a nawet może zwiększać presję czasu.
- Wdrażanie AI wymaga inwestycji w szkolenia pracowników i rozwój kompetencji, a nie tylko w same narzędzia.
- Pracownicy obawiają się utraty pracy lub zastąpienia przez algorytmy, szczególnie w firmach intensywnie inwestujących w innowacje.
- Większe zaangażowanie w pracę z AI koreluje z większą chęcią odejścia z firmy.
- Firmy w Polsce masowo inwestują w szkolenia z AI (niemal 90%), uznając to za kluczowe dla sukcesu transformacji cyfrowej.
Źródło wiadomości : www.pulshr.pl