Profesor Katarzyna Nowakowska-Domagała, szefowa zespołu powołanego przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, którego zadaniem jest ocena procedur wsparcia psychologicznego w służbach, podkreśla, że wielu młodych funkcjonariuszy nie postrzega korzystania z pomocy psychologicznej jako powodu do wstydu. Jej zespół ma wypracować rozwiązania mające na celu poprawę dobrostanu psychicznego funkcjonariuszy. **Wyniki Biznes Fakty:** * **Kultura organizacji i wsparcie psychologiczne:** Tragedia z udziałem funkcjonariusza SOP uwydatniła potrzebę oceny systemu badań psychologicznych w służbach mundurowych. Podnoszony jest zarzut, że badania te bywają traktowane formalnie i nie zawsze są poważnie brane pod uwagę przez funkcjonariuszy. Profesor Nowakowska-Domagała zaznacza, że pojedyncze, choć dramatyczne przypadki, nie powinny podważać całego systemu, ale jednocześnie przyznaje, że istnieją obszary wymagające analizy, takie jak aktualność stosowanych metod psychometrycznych. Podkreśla potrzebę rozdzielenia odbioru badań przez funkcjonariuszy od ich realnej skuteczności. * **Zaufanie i dostępność pomocy:** Kwestia zaufania do psychologów w służbach, zwłaszcza tych podległych służbowo, jest ważnym elementem analizy. Sugeruje się potrzebę „ucywilnienia” roli psychologów. Profesor wskazuje jednak, że duża grupa funkcjonariuszy korzysta ze wsparcia psychologicznego, a dostępna jest pomoc w placówkach cywilnych (NFZ, szpitale MSWiA). Zwraca uwagę na ewolucyjną zmianę w postrzeganiu zdrowia psychicznego, które jest postrzegane jako kontinuum, a nie kategoria zero-jedynkowa. * **Zmiana pokoleniowa i stereotypy:** Pomimo utrzymującej się kultury „twardziela” w służbach, profesor Nowakowska-Domagała dostrzega pozytywną zmianę pokoleniową. Młodsi funkcjonariusze są bardziej otwarci na korzystanie z pomocy psychologicznej, co odzwierciedla szersze zmiany społeczne. Wskazuje na istnienie bezpłatnej i anonimowej linii wsparcia psychologicznego oraz realizację szkoleń dla kadry dowódczej. * **Specyfika pracy i jej wpływ na zdrowie:** Podkreślana jest specyfika pracy w służbach (praca zmianowa, zaburzenia snu, wysoki stres), która ma realny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne funkcjonariuszy. Analizowane są sposoby minimalizowania negatywnych skutków nieregularnego rytmu dobowego. Termin „wtórna psychopatyzacja” jest odrzucany na rzecz zjawisk takich jak wtórna traumatyzacja, PTSD, wypalenie zawodowe czy uraz moralny, wynikające z rozczarowania organizacją czy rozbieżności między ideałami służby a praktyką. * **Debriefing i specyfika służby SOP:** W odniesieniu do obowiązkowego debriefingu po trudnych akcjach, wskazano na zmienną skuteczność tej metody i potrzebę analizy, czy przymus nie zniweczy motywacji. W przypadku Służby Ochrony Państwa (SOP) podkreślono szczególną specyfikę obciążenia związanego z presją doskonałości, odpowiedzialnością za bezpieczeństwo VIP-ów oraz długimi okresami oczekiwania i wysokiej czujności. Wskazano na potrzebę diagnozowania predyspozycji psychicznych i poznawczych, w tym za pomocą narzędzi neuropsychologicznych. * **Długofalowy plan i finansowanie:** Priorytetem jest przeprowadzenie rzetelnej diagnozy zasobów i potrzeb funkcjonariuszy, co powinno być podstawą do opracowania długofalowego planu działania. Ministerstwo deklaruje świadomość konieczności dyskusji o finansowaniu tych działań. * **Mierzalne efekty i komunikacja:** Oczekuje się, że za rok temat zdrowia psychicznego funkcjonariuszy będzie mocniej osadzony w programach narodowych, pojawią się zapowiedzi zmian legislacyjnych, a dyskusja o problemie będzie prowadzona merytorycznie, bez sensacji i stygmatyzacji, ale też bez ukrywania rzeczywistych problemów.
Na podstawie materiałów : www.pulshr.pl