Polski Rynek Pracy w Obliczu Rozwoju AI: Regulacje i Nadzór
Polski Sejm, poprzez swoją komisję ds. cyfryzacji, wykonał znaczący krok w kierunku uregulowania dynamicznie rozwijającego się sektora sztucznej inteligencji. Przyjęcie projektu ustawy wdrażającej unijny akt prawny znany jako AI Act ma na celu wprowadzenie porządku i przejrzystości na polskim rynku technologicznym. Proces legislacyjny nie obył się bez modyfikacji – do pierwotnego projektu wprowadzono 20 poprawek, z których większość dotyczyła kwestii redakcyjnych i doprecyzowania zapisów.
- Polski Sejm przyjął projekt ustawy, implementujący europejski AI Act, wraz z dwudziestoma poprawkami.
- Nowe prawo zakłada utworzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, która będzie sprawować nadzór nad rynkiem AI w Polsce.
- Organ ten otrzyma szerokie kompetencje, obejmujące kontrolę firm, nakładanie sankcji oraz tworzenie specjalnych stref do testowania innowacyjnych technologii AI.
Sejmowa Komisja Przyjęła Projekt Ustawy Wdrażającej AI Act w Polsce
W czwartek, sejmowa komisja cyfryzacji, innowacyjności i nowoczesnych technologii pochyliła się nad rządowym projektem ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Głównym celem tej inicjatywy jest implementacja unijnego AI Act na polskim gruncie. Projektowane przepisy przewidują powołanie nowego organu nadzorczego – Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Komisja ta będzie posiadać uprawnienia do wszczynania kontroli w przedsiębiorstwach oraz weryfikowania zgodności technologii opartych na sztucznej inteligencji z obowiązującymi regulacjami.
Podczas prac komisji, do projektu dodano 20 poprawek, głównie o charakterze porządkującym i uszczegóławiającym. Wśród nich znalazły się również trzy propozycje zgłoszone przez klub PiS. Jedna z zaakceptowanych poprawek opozycji wydłuża czas na podpisanie protokołu kontroli lub złożenie zastrzeżeń do niego z siedmiu do czternastu dni. Kolejna poprawka klubu PiS podkreśla konieczność zachowania poufności przez kontrolerów, w tym informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa.
Nowy Organ z Szerokimi Uprawnieniami wobec Systemów Sztucznej Inteligencji
Zgodnie z założeniami projektu, Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji będzie mogła inicjować postępowania w sprawie indywidualnych skarg dotyczących działania systemów AI. Ponadto, organ ten będzie wydawał pozwolenia dla systemów uznawanych za wysokiego ryzyka, które są stosowane w obszarach takich jak edukacja, infrastruktura krytyczna, procesy zatrudnienia czy zarządzanie migracją. Do kluczowych zadań KRiBSI będzie należało również nakładanie kar finansowych oraz usuwanie z rynku systemów niezgodnych z przepisami AI Act.
Projekt zakłada również, że komisja będzie odpowiedzialna za tworzenie tak zwanych „piaskownic regulacyjnych”. Te specjalne środowiska umożliwią firmom testowanie nowatorskich rozwiązań AI w kontrolowanych i bezpiecznych warunkach. Zgodnie z harmonogramem, przynajmniej jedna piaskownica regulacyjna ma zostać uruchomiona do 2 sierpnia bieżącego roku.
Kierownictwo Komisji obejmie przewodniczący powoływany przez Sejm za zgodą Senatu. W skład KRiBSI wejdą także dwaj zastępcy przewodniczącego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), a także przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT). Komisja będzie również zobowiązana do ścisłej współpracy z licznymi krajowymi organami, w tym z Urzędem Patentowym RP, Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych oraz instytucjami odpowiedzialnymi za cyberbezpieczeństwo. Obsługę administracyjną KRiBSI zapewni urząd obsługujący ministra cyfryzacji.
AI pod Nadzorem. Ustawa Przewiduje Wyjątki i Wsparcie dla Rozwoju Technologii
Projekt ustawy przewiduje również powołanie przy komisji organu o charakterze doradczo-opiniodawczym – Społecznej Rady do spraw Sztucznej Inteligencji, w skład której wejdzie od 9 do 15 członków.
Zgodnie z założeniami, przepisy ustawy nie będą miały zastosowania do kwestii związanych z „bezpieczeństwem narodowym”, obejmując działania Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Agencji Wywiadu (AW), Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Ustawa nie obejmie również zastosowania przez osoby fizyczne systemów AI wykorzystywanych wyłącznie do celów prywatnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, rolniczą lub inną działalnością podlegającą regulacjom prawnym.
Projekt zakłada ponadto możliwość udzielania przez ministra cyfryzacji wsparcia finansowego na badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie AI, pochodzącego ze środków budżetowych i funduszy unijnych. Minister ten będzie także organem odpowiedzialnym za notyfikowanie jednostek oceniających zgodność systemów AI z unijnymi procedurami. Proces akredytacji tych jednostek będzie powierzony Polskiemu Centrum Akredytacji.
Unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act) wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku, z pewnymi wyłączeniami. W lutym 2025 roku zaczną obowiązywać przepisy dotyczące zakazanych w Unii Europejskiej systemów AI. Do 2 sierpnia 2025 roku kraje członkowskie miały czas na powołanie organów nadzoru rynku. Pełne zastosowanie aktu, z wyjątkiem jednego artykułu, nastąpi w sierpniu 2026 roku, a całość przepisów zacznie obowiązywać od 2027 roku.
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla Pracodawców: Nowe regulacje dotyczące AI wymagają od firm dokładnej analizy stosowanych technologii pod kątem zgodności z prawem. Wczesne wdrożenie procesów audytu i zapewnienia zgodności może zapobiec przyszłym karom i problemom prawnym. Inwestycja w „piaskownice regulacyjne” może być kluczowa dla utrzymania konkurencyjności.
- Dla Pracowników: Zrozumienie wprowadzanych regulacji, zwłaszcza w obszarach systemów wysokiego ryzyka, może zwiększyć poczucie bezpieczeństwa. Pracownicy powinni być świadomi, w jaki sposób AI jest wykorzystywana w ich miejscu pracy i jakie prawa przysługują im w kontekście oceny systemów AI.
Więcej informacji na : www.pulshr.pl