Najnowsze dane wskazują na pewną stabilizację finansową wśród przeciętnego obywatela Polski. Choć sytuacja uległa poprawie, do osiągnięcia tzw. strefy komfortu finansowego wciąż pozostaje sporo przestrzeni. Indeks oceniający dobrostan finansowy polskiego społeczeństwa, w pierwszym kwartale 2026 roku, osiągnął poziom 47 punktów na 100 możliwych.
XVIII Europejski Kongres Gospodarczy • Polecamy ścieżkę innowacje, rynek pracy, edukacja
22-24 kwietnia 2026 • Katowice • Międzynarodowe Centrum Kongresowe & Spodek
- Najliczniejszą grupę stanowią tzw. chomiki (38 proc.), które starają się oszczędzać, ale robią to nieregularnie i bez większych nadwyżek finansowych, podczas gdy tylko 5 proc. badanych to „rekiny” z dużym zapleczem finansowym.
- Stres finansowy w Polsce utrzymuje się na stabilnym poziomie i nie rośnie mimo napięć geopolitycznych.
- Choć 34 proc. Polaków oszczędza regularnie, większość nadal odkłada pieniądze bez systematyczności i rzadko inwestuje, przez co kapitał nie pracuje i traci na wartości.
„Chomiki” i „rekiny”. Pięć typów postaw finansowych
Autorzy raportu „Financial Wellness Index”, przygotowanego przez Finax, zidentyfikowali pięć głównych typów postaw finansowych wśród Polek i Polaków. Największą grupę, stanowiącą 38 proc. badanych, tworzą tzw. „chomiki”. Osoby te plasują się pośrodku skali finansowej – unikają nagłych kryzysów finansowych i starają się budować oszczędności, chociaż nie zawsze czynią to w sposób regularny. Swoją sytuację materialną oceniają jako przeciętną, odczuwając umiarkowany poziom stresu związanego z finansami.
Na przeciwległym biegunie znajdują się „rekiny finansowe”, czyli osoby dysponujące znaczną poduszką finansową. Ta grupa stanowi 5 proc. wszystkich badanych.
– Obserwowany od początku naszego badania układ wskazuje na trwałość różnic pomiędzy poszczególnymi grupami. Te same segmenty konsekwentnie lokują się na przeciwnych krańcach skali dobrostanu finansowego. W segmencie osób o niskim wyniku FWI nadreprezentowane są kobiety, osoby w wieku 18–24 lata oraz gospodarstwa domowe o dochodach do 5500 zł netto miesięcznie. Wśród osób o wysokim i bardzo wysokim poziomie indeksu mamy przewagę mężczyzn oraz osób w wieku 55+ – komentuje Przemysław Barankiewicz, szef Finax na Polskę.
Stres finansowy Polaków bez wyraźnych zmian. Większość deklaruje niski poziom napięcia
Najnowsze dane wskazują, że Polacy nie doświadczają znaczącego wzrostu poziomu stresu finansowego, który można by bezpośrednio powiązać z obecną sytuacją geopolityczną, w tym z napięciami na linii USA-Iran i wynikającymi z tego globalnymi zawirowaniami gospodarczymi.
– W naszym cyklicznym badaniu widzimy, że stres dotyka systematycznie te same grupy. Wyraźnie silniej odczuwają go kobiety, osoby z pokolenia Z i Millenialsi oraz osoby niepracujące. W Polsce ma on zresztą charakter raczej chroniczny, a nie kryzysowy. Utrzymuje się na umiarkowanym poziomie i nie eskaluje wraz z bieżącymi wydarzeniami – mówi Przemysław Barankiewicz.
Regularnie oszczędza 34 proc. Polaków. To pozwala „zbudować kapitał na przyszłość”
Co ciekawe, dane pokazują również, że Polacy preferują lokowanie środków na kontach bankowych, zamiast inwestowania.
– Jednocześnie rośnie udział środków trzymanych na rachunkach bieżących, które są słabo oprocentowane lub w ogóle. Ich wartość zwiększyła się o ponad 10 proc. rok do roku, podczas gdy lokaty urosły o ok. 2 proc. Polacy odkładają pieniądze, ale nie pozwalają im pracować. Zbyt rzadko sięgają po efektywne sposoby pomnażania kapitału, jak np. globalnie zdywersyfikowane portfele oparte na funduszach ETF czy rozwiązania emerytalne trzeciego filaru (OIPE, IKE, IKZE). To niestety efekt wieloletniego przywiązania do najprostszych rozwiązań, ale też dowód, że w dalszym ciągu uczymy się inwestowania. Nie lubimy ryzyka, wolimy trzymać pieniądze pod poduszką albo w banku, gdzie de facto realnie tracą – komentuje ekspert Finax.
Systematyczne oszczędzanie deklaruje jedynie 34 proc. Polaków. Najczęściej spotykaną postawą jest jednak odkładanie pieniędzy w sposób umiarkowany i nieregularny, co dotyczy 40 proc. społeczeństwa.
– Polacy coraz częściej oszczędzają, ale wciąż zbyt rzadko inwestują. To właśnie inwestowanie, nawet niewielkich kwot, pozwala wykorzystać efekt procentu składanego i zbudować kapitał na przyszłość. Inwestując powinniśmy skupić się na długim terminie, regularności oraz celach i trzymać się obranej strategii – mówi Klaudia Sibielak, specjalizująca się w finansach osobistych.
Kobiety rzadziej mają oszczędności niż mężczyźni. Jaki jest powód?
Badanie Krajowego Rejestru Długów z grudnia 2025 roku wykazało, że 26 proc. kobiet nie posiada żadnych oszczędności, podczas gdy wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 15 proc.
Przyczyną mniejszych oszczędności u kobiet jest między innymi luka płacowa, która w Polsce wynosi obecnie od 4,5 do 8,5 proc. Mężczyźni, zarabiając więcej, dysponują większą poduszką finansową. W przypadku utraty pracy, ponad jedna piąta mężczyzn jest w stanie zapewnić sobie utrzymanie przez okres dłuższy niż rok, w porównaniu do 12 proc. kobiet.
Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule: Kobiety częściej bez oszczędności, mężczyźni z większością długów. Portfele Polaków pod lupą
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla pracodawców: Rozważenie wsparcia finansowego lub edukacyjnego dla pracowników, zwłaszcza kobiet, może przyczynić się do zwiększenia ich stabilności finansowej i lojalności. Wdrożenie polityk równości płac może być kluczowe.
- Dla pracowników: Warto rozważyć edukację finansową i poszukiwanie sposobów na inwestowanie, nawet niewielkich kwot, aby budować kapitał na przyszłość i zabezpieczyć się przed stresem finansowym, szczególnie w dłuższej perspektywie.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : www.pulshr.pl