Zdrowie psychiczne pracowników coraz rzadziej postrzegane jest wyłącznie jako kwestia indywidualnej odporności. Eksperci podkreślają, że kluczową rolę odgrywają także sposób projektowania środowiska pracy, kultura organizacyjna i styl zarządzania.
- Problemy psychiczne pracowników coraz mocniej wpływają na biznes i wyniki firm. Rosnąca liczba zwolnień lekarskich oraz przypadków wypalenia zawodowego generuje wysokie koszty dla pracodawców.
- Zdaniem dr n. med. Agnieszki Kieszkowskiej-Grudny odpowiedzialność za dobrostan psychiczny nie może spoczywać wyłącznie na pracownikach.
- Najbardziej efektywne organizacje tworzą środowisko oparte na bezpieczeństwie psychicznym, współpracy i zaufaniu.
O tym, dlaczego odpowiedzialność za dobrostan psychiczny nie może spoczywać wyłącznie na pracownikach, jakie błędy najczęściej popełniają dziś liderzy oraz dlaczego kultura bezpieczeństwa psychologicznego staje się fundamentem nowoczesnych organizacji, mówi nam dr n. med. Agnieszka Kieszkowska-Grudny, prezeska i współzałożycielka Minds of Hope | Instytut BezStresu.
Kieszkowska-Grudny zwraca uwagę, że zdrowe środowisko pracy nie wyklucza wysokiej efektywności – przeciwnie, może być warunkiem jej osiągania.
Choroby psychiczne coraz wyższym kosztem dla pracodawców
Kwestia dobrostanu psychicznego pracowników nie należy już do „miękkiego” HR-u. Koszty związane z absencją chorobową, prezenteizmem, zastępstwami są liczone w milionach złotych, a wciąż 38 proc. przedsiębiorców nie proponuje zatrudnionym żadnych możliwości wsparcia zdrowia psychicznego i walki ze stresem, co wynika z badania EFL „Jak odpoczywają przedsiębiorcy. Pod lupą”.
Z kolei, jak informowaliśmy w PulsHR, z danych firmy Antal wynika, że 43 proc. specjalistów i menedżerów deklaruje pogorszenie samopoczucia psychicznego, a jedynie 16 proc. nie doświadcza objawów wypalenia lub przewlekłego stresu.
Również najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie pozostawiają złudzeń. Wynika z nich, że liczba zwolnień lekarskich w Polsce systematycznie rośnie. Wśród głównych powodów absencji zawodowej coraz większy udział mają problemy związane ze zdrowiem psychicznym i zaburzeniami zachowania, które ustępują jedynie schorzeniom układu kostno-stawowego oraz tkanki łącznej.
„Absencja chorobowa coraz częściej spowodowana jest czynnikami psychicznymi lub przeciążeniem. Jako jej przyczynę wskazuje się także wypalenie zawodowe, przeważnie wynikające z nadmiernego obciążenia obowiązkami, braku równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz złymi relacjami w miejscu pracy” – czytamy w informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Indywidualna odporność czy środowisko pracy? Kwestia zdrowia psychicznego w firmach
Pytamy dr n. med. Agnieszkę Kieszkowską-Grudny o to, czy problem zdrowia psychicznego jest wyłącznie problemem indywidualnej odporności pracownika, czy jednak źle zaprojektowanych środowisk pracy.
– To bardzo ważne pytanie, ponieważ nie da się postawić tego pionka na szachownicy tylko na jednym polu. W rzeczywistości trzeba poruszać się po obu. Z jednej strony współczesny świat tworzy środowisko, które jest mocno przeciążające – i to niewątpliwie znak naszych czasów. Dlatego pracodawca powinien uważnie przyglądać się swojemu środowisku pracy, analizować nie tylko konkretne zadania i obowiązki, ale też całą filozofię prowadzenia firmy oraz to, czy jest ona przeciążająca, czy raczej ochronna. Przy czym „ochronna” nie oznacza tworzenia ochronki, ale budowanie takich warunków, które pomagają balansować i normalizować środowisko pracy – komentuje Kieszkowska-Grudny.
Założycielka Minds of Hope | Instytut BezStresu zwraca również uwagę na fakt, że z drugiej strony pracownik powinien rozumieć to, w jakim środowisku zawodowym funkcjonuje.
– Zawsze podkreślam, że odpowiedzialność pracodawcy jest jednak większa, bo to on ma więcej narzędzi, instrumentów i większy wpływ na funkcjonowanie całego systemu. Powiedziałabym więc, że proporcja odpowiedzialności wynosi mniej więcej sześć do czterech. Nie zdejmowałabym jednak odpowiedzialności z pracownika. Nawet najlepsze i najzdrowsze środowisko pracy nie będzie działać właściwie, jeśli pracownik sam nie będzie o siebie dbał. Wtedy energia i produktywność zaczynają z tego środowiska po prostu odpływać, a cały system przestaje się domykać – mówi.
Kultura wysokich wyników a zdrowie psychiczne zatrudnionych
Które więc zachowania liderów, są dziś nagradzane w biznesie, a jednocześnie najbardziej szkodzą pracownikom?
– Myślę, że wciąż pokutuje uproszczone podejście oparte na kulturze wysokich wyników. Problem polega jednak na tym, że bardzo często funkcjonujemy w skrajnościach – albo działamy w kulturze nieustannego, wysokiego tempa, albo próbujemy pójść w całkowicie przeciwnym kierunku. Kiedy rozmawiam z firmami zgłaszającymi się po wsparcie psychologiczne, indywidualne czy zespołowe, coraz częściej słyszę pytanie, czy „wynik można robić vibe’em”. Tymczasem rozwiązanie nie leży ani w skrajnie efektywnościowym modelu, ani wyłącznie w budowaniu luźnej atmosfery – zaznacza nasza rozmówczyni.
– Najlepsze środowisko pracy znajduje się gdzieś pomiędzy. I nawet nie chodzi o idealny środek, bo są momenty, kiedy organizacja musi wejść w tryb sprintu i dać z siebie więcej, ale powinny też istnieć okresy pozwalające na normalizację tempa pracy. Atmosfera w pracy jest bardzo ważna – wiemy, że może wpływać nawet na 60 proc. satysfakcji pracowników. Pytanie jednak, jak ją definiujemy. Jeśli sprowadzimy ją wyłącznie do reagowania na każdą potrzebę czy prośbę pracownika, zatracimy istotę pracy jako miejsca, w którym istnieją strategia, cele, planowanie i realizacja zadań. To właśnie połączenie tych elementów daje satysfakcję zarówno pojedynczym pracownikom, zespołom, jak i całej organizacji – podsumowuje Agnieszka Kieszkowska-Grudny.
Wyniki Biznes Fakty:
- Zapewnienie pracownikom wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego nie jest już „miękkim” aspektem HR, a koniecznością biznesową generującą wymierne oszczędności poprzez redukcję absencji i zwiększenie efektywności.
- Zrównoważone podejście do kultury pracy, łączące wysokie wyniki z troską o dobrostan psychiczny pracowników i zapewniające poczucie bezpieczeństwa, jest kluczem do budowania satysfakcji i produktywności na poziomie indywidualnym i organizacyjnym.
Więcej informacji na : www.pulshr.pl