Zmiany w Płacy Minimalnej w Polsce
Sejm rozpoczął prace nad poselskim projektem ustawy dotyczącym minimalnego wynagrodzenia za pracę. Projekt ten zawiera zmiany analogiczne do tych, które rząd proponuje w ramach implementacji unijnej dyrektywy o adekwatności płac minimalnych.
- Przeprowadzono pierwsze czytanie projektu ustawy o płacy minimalnej, przygotowanego przez klub Lewicy. Celem jest uporządkowanie przepisów i wzmocnienie ochrony pracowników.
- Kluczową zmianą jest wyłączenie premii i dodatków z podstawy minimalnego wynagrodzenia, aby nie służyły one jedynie do „uzupełniania” pensji do ustawowego minimum.
- Równocześnie rząd od dwóch lat pracuje nad podobnym projektem, który zawiera również bardziej rozbudowany mechanizm ustalania płacy minimalnej.
Podczas 58. posiedzenia Sejmu odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Dokument ten, przygotowany przez posłów Lewicy, został oficjalnie poparty przez minister pracy Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk.
Posłanka Lewicy, Katarzyna Ueberhan, uzasadniając projekt, podkreśliła, że jego celem jest przywrócenie sprawiedliwości w systemie wynagradzania oraz zapewnienie skuteczniejszej ochrony osób o najniższych dochodach.
„Minimalne wynagrodzenie nie jest jałmużną” – zaznaczyła Ueberhan, podkreślając potrzebę zmiany obecnego stanu rzeczy.
Stanowisko Stron Politycznych wobec Projektu Poselskiego
Zarówno Prawo i Sprawiedliwość, jak i Koalicja Obywatelska wyraziły poparcie dla poselskiego projektu ustawy.
Jednak Urszula Rusecka z Prawa i Sprawiedliwości zwróciła uwagę na istnienie równoległego projektu rządowego.
„Dlaczego to jest projekt poselski? Co dzieje się w koalicji rządowej?” – pytała Rusecka. Przypomniała o unijnej dyrektywie dotyczącej adekwatnych wynagrodzeń minimalnych, której termin wdrożenia minął 15 listopada 2024 roku. Zaznaczyła, że rządowy projekt, mimo że procedowany, nadal nie został przedstawiony, a poselska inicjatywa pomija kluczowe elementy dla pełnej implementacji dyrektywy.
Paweł Masełko z Koalicji Obywatelskiej podkreślił, że obecne przepisy o płacy minimalnej pochodzą z 2002 roku i wymagają aktualizacji.
„Ten projekt ustawy wzmacnia pozycję pracownika… wychodzi naprzeciw unijnej dyrektywie, która ma na celu ochronę dochodów najmniej zarabiających” – mówił Masełko, wskazując na potrzebę ochrony dochodów osób o najniższych pensjach.
Mirosław Adam Orliński z Polskiego Stronnictwa Ludowego zauważył, że projekt rządowy budzi kontrowersje, ale poselski dokument powinien zostać poddany dyskusji na forum komisji. Sławomir Ćwik z klubu Centrum podzielił wątpliwości Urszuli Ruseckiej co do istnienia dwóch równoległych projektów.
„Ten projekt nie jest projektem rządowym… tak ważna ustawa powinna być projektem rządowym, po szerokich konsultacjach społecznych” – stwierdził Sławomir Ćwik. Wyraził opinię, że wprowadzanie tak istotnych zmian w formie projektu poselskiego, zwłaszcza gdy minister pracy jest członkiem partii wnioskującej, jest niewłaściwe i wymaga szczegółowego przedyskutowania ze względu na wpływ na gospodarkę.
Joanna Wicha z Lewicy podkreśliła, że prawo pracy powinno chronić wszystkich pracowników, niezależnie od uczciwości pracodawcy, i wezwała do poparcia projektu jej ugrupowania.
Katarzyna Ueberhan przyznała, że oba projekty będą procedowane, a prace nad projektem rządowym zostaną podjęte, jeśli trafi on pod obrady Sejmu.
Podczas debaty zgłoszono wniosek o odrzucenie projektu w całości, który zostanie poddany pod głosowanie na kolejnym posiedzeniu Sejmu.
Analizujemy treść poselskiego projektu i jego różnice w stosunku do inicjatywy rządowej, nad którą prace trwają od dwóch lat.
Poselski Projekt Ustawy o Minimalnym Wynagrodzeniu
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie bardziej sprawiedliwych i przejrzystych zasad dotyczących płacy minimalnej, a także lepszą ochronę pracowników objętych minimalną stawką godzinową. Jego celem jest także uporządkowanie przepisów, które były wielokrotnie nowelizowane.
Obecnie, jak wskazano w uzasadnieniu projektu, dodatki funkcyjne, specjalne, premie i nagrody są wliczane do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
„W takich przypadkach dodatki te przestały pełnić rolę gratyfikacji i uznania pracownika… W praktyce powoduje to niezadowolenie i poczucie niesprawiedliwości” – czytamy w uzasadnieniu.
Jedną z kluczowych zmian jest wyłączenie części dodatków i premii z podstawy płacy minimalnej, w tym dodatków funkcyjnych oraz innych premii i nagród. Ma to na celu zwiększenie przejrzystości wynagrodzenia zasadniczego oraz przywrócenie dodatkom ich motywacyjnej funkcji, zamiast służyć jedynie do osiągnięcia minimalnego poziomu pensji.
Projekt przewiduje również zwiększoną ochronę osób pracujących na umowach cywilnoprawnych. Wynagrodzenie zgodne z minimalną stawką godzinową będzie musiało być wypłacane najpóźniej do 10. dnia następnego miesiąca. Kara za zaniżanie lub niewypłacanie wynagrodzeń ma wzrosnąć nawet do 60 tys. zł.
Zmiany obejmą także Kodeks pracy. Nowe przepisy wprowadzą automatyczne naliczanie odsetek za opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń oraz surowsze sankcje dla pracodawców, którzy przez co najmniej trzy miesiące nie wypłacają pracownikowi należnych świadczeń.
Nowa ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Rządowy Projekt Ustawy o Minimalnym Wynagrodzeniu
Prace nad rządowym projektem ustawy o minimalnym wynagrodzeniu trwają od 2024 roku. Dokument został skierowany pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów w lutym 2026 roku.
Głównym celem projektu jest dostosowanie polskiego prawa do unijnej dyrektywy oraz doprecyzowanie zasad ustalania płacy minimalnej i minimalnej stawki godzinowej. Nowa ustawa ma zastąpić obowiązującą od 2002 roku ustawę, tworząc kompleksowe ramy prawne.
Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie bardziej przejrzystego systemu ustalania minimalnego wynagrodzenia. W procesie tym będą uwzględniane inflacja, prognozy wzrostu gospodarczego oraz relacja płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia. Przewidziano również szerszą analizę adekwatności minimalnego wynagrodzenia co kilka lat, opartą na wskaźnikach takich jak siła nabywcza czy produktywność.
Istotnym elementem projektu było wprowadzenie wskaźnika referencyjnego na poziomie 55% przeciętnego wynagrodzenia, który miał stanowić punkt odniesienia, a nie obligatoryjną stawkę. Tego elementu zabrakło m.in. w projekcie poselskim.
Podobnie jak w projekcie Lewicy, w rządowym dokumencie również zaproponowano zmiany dotyczące sposobu liczenia płacy minimalnej, wyłączając z niej pewne składniki wynagrodzenia, takie jak dodatki funkcyjne czy premie. Ma to zapobiec sztucznemu „uzupełnianiu” pensji do ustawowego minimum.
W obu projektach przewidziano również zwiększenie sankcji za naruszenia przepisów dotyczących wypłat wynagrodzeń.
Uwagi Pracodawców RP do Projektu Poselskiego
Pracodawcy RP zgłosili swoje uwagi do projektu ustawy przygotowanego przez Lewicę, zwracając uwagę na powielanie przepisów w obu projektach.
„Pracodawcy RP wskazują, że polski porządek prawny posiada ustawę z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wymaga ona aktualizacji w związku z koniecznością dostosowania do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041…” – czytamy w opinii organizacji.
Dodano, że termin wdrożenia dyrektywy minął 15 listopada 2024 roku i trudno znaleźć uzasadnienie dla procedowania poselskiego projektu w tej sytuacji.
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla pracodawców: Należy dokładnie przeanalizować oba projekty ustaw, aby zrozumieć wpływ planowanych zmian na strukturę wynagrodzeń i potencjalne koszty zatrudnienia. Ważne jest, aby nowe przepisy były jasne i zrozumiałe dla wszystkich stron.
- Dla pracowników: Kluczowe jest zrozumienie, jak proponowane zmiany wpłyną na wysokość ich wynagrodzenia zasadniczego oraz jak będą rozliczane dodatki i premie. Projekt poselski i rządowy mają na celu zapewnienie większej przejrzystości i sprawiedliwości w systemie płac minimalnych.
Oryginał artykułu : www.pulshr.pl