Śląsk może odegrać kluczową rolę w kształtowaniu przyszłości europejskich regionów postindustrialnych. Zagraniczni eksperci uczestniczący w forum Bauhaus4EU przekonują, że doświadczenia związane z transformacją i współpraca nauki z biznesem stawiają region w gronie liderów innowacji.
Jeszcze kilkanaście lat temu Śląsk kojarzył się przede wszystkim z kopalniami i przemysłem ciężkim. Dziś coraz częściej mówi się o nim jako o regionie nowych technologii, innowacji i międzynarodowej współpracy. Tak postrzegają go również zagraniczni naukowcy zaangażowani w europejski sojusz akademicki Bauhaus4EU. Ich zdaniem doświadczenia związane z transformacją gospodarczą mogą stać się cenną lekcją dla innych regionów Europy.
„Katowice i Śląsk to bardzo interesujący region, podobnie jak pozostałe obszary tworzące nasz sojusz. Każdy z nich mierzy się z własnymi wyzwaniami, ale właśnie dzięki porównywaniu doświadczeń możemy lepiej zrozumieć procesy zachodzące w naszych regionach” – podkreśla w rozmowie z Puls HR prof. Flaminia Nicora z University of Bergamo we Włoszech.
Biznes i uczelnie na wspólnym kursie
Ekspertka wskazuje, że jedną z największych przewag regionu jest możliwość łączenia potencjału przemysłowego ze ścisłą współpracą środowiska akademickiego z biznesem.
„Silny przemysł połączony z innowacyjnością może stać się wkładem nie tylko dla Polski, ale dla całej Europy” – ocenia prof. Nicora.
Pozytywnie przemiany zachodzące w Katowicach ocenia również prof. Ana Vaz Ferreira z Polytechnic Institute of Castelo Branco w Portugalii. Jej zdaniem miasto imponuje skalą zmian i skutecznością współpracy pomiędzy uczelniami, samorządem oraz lokalnymi instytucjami.
„Fascynujące jest obserwowanie, jak region o silnych przemysłowych korzeniach przekształca się w nowoczesny ośrodek innowacji” – mówi.
Potrzebne są nowe mechanizmy finansowania dla europejskich uczelni
Jak sprawić, by współpraca z biznesem w regionach takich jak Śląsk w pełni wykorzystywała potencjał? Mimo że zdaniem przedstawicieli europejskich uczelni problem nie tkwi wyłącznie w finansowaniu, a za znacznie większe wyzwanie wskazują różnice w tempie działania i wzajemnych oczekiwaniach, to – jak podkreślają – finansowe wsparcie, zwłaszcza systemowe z Unii Europejskiej, mogłoby skruszyć wiele barier.
„Myślę, że dużo jest do zrobienia na szczeblu unijnym. Powinny być dedykowane, adresowane specjalne projekty badawcze dla europejskich aliansów uniwersyteckich, takich jak np. Bauhaus4EU. Dziś finansowanie opiera się głównie na programie Erasmus+, który koncentruje się przede wszystkim na dydaktyce i mobilności. Tymczasem wysokiej jakości kształcenie nie jest możliwe bez prowadzenia dobrych badań” – podkreśla prof. Celina Olszak, rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Jak zapewnia, takie stanowisko przekazali Komisji Europejskiej na spotkaniu w Brukseli przedstawiciele rektorów wszystkich europejskich aliansów uniwersyteckich.
„Uczelnie potrzebują przede wszystkim stabilnego, długoterminowego finansowania. Nie możemy funkcjonować w sytuacji, w której wiemy, jakie środki otrzymamy tylko w bieżącym roku, a przyszłość pozostaje niepewna. Uczelnie potrzebują stabilności, aby planować rozwój badań i współpracę z otoczeniem gospodarczym” – twierdzi prof. Olszak.
Jak wygląda współpraca zagranicznych uczelni z biznesem?
We Włoszech coraz większą rolę odgrywają doktoraty realizowane we współpracy z przedsiębiorstwami. W takim modelu doktorant prowadzi badania odpowiadające jednocześnie na potrzeby firmy i cele naukowe uczelni.
„To rozwiązanie korzystne dla obu stron. Przedsiębiorstwo zyskuje dostęp do innowacyjnych rozwiązań, a doktorant zdobywa doświadczenie zarówno badawcze, jak i praktyczne” – podkreśla prof. Flaminia Nicora z Uniwersytetu w Bergamo.
Zdaniem portugalskiej badaczki, prof. Ana Vaz Ferreira z Polytechnic Institute of Castelo Branco w Portugalii, tradycyjny model prowadzenia badań stopniowo ustępuje miejsca projektom nastawionym na praktyczne zastosowanie wyników.
„Sama produkcja wiedzy już nie wystarcza. Uniwersytety muszą skutecznie przekazywać efekty badań społeczeństwu i przedsiębiorstwom. Tylko w ten sposób można wspierać innowacje i budować konkurencyjną gospodarkę” – zaznacza.
Choć w Portugalii nie obowiązują szczególne rozwiązania prawne wspierające współpracę nauki z biznesem, istotną rolę odgrywają programy grantowe wymagające udziału partnerów gospodarczych. Podobne założenia przyjęto również w projekcie Bauhaus4EU, do którego należy między innymi Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. W jego ramach powstają tzw. living labs – przestrzenie współpracy naukowców, przedsiębiorców i mieszkańców.
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla pracodawców: Inwestowanie w innowacyjne projekty i partnerstwa z uczelniami może przynieść regionowi przewagę konkurencyjną na arenie europejskiej. Skupienie się na praktycznym zastosowaniu wyników badań i tworzenie wspólnych przestrzeni badawczych (np. living labs) może przyspieszyć rozwój technologiczny.
- Dla pracowników naukowych/studentów: Współpraca z biznesem, np. poprzez doktoraty wdrożeniowe lub projekty badawcze z udziałem przedsiębiorstw, oferuje unikalną możliwość zdobycia cennego doświadczenia praktycznego i rozwoju kariery w innowacyjnych sektorach.
Więcej informacji na : www.pulshr.pl