Sztuczna inteligencja (AI) znacząco wpłynęła na rynek pracy freelancerów, przyczyniając się do wzrostu efektywności, ale jednocześnie wywołując debatę na temat etyki i konieczności wprowadzenia regulacji. W środowisku specjalistów panuje podział: jedni domagają się większej transparentności w stosowaniu AI, drudzy natomiast sprzeciwiają się wszelkim ograniczeniom.
XVIII Europejski Kongres Gospodarczy • Polecamy ścieżkę innowacje, rynek pracy, edukacja
22-24 kwietnia 2026 • Katowice • Międzynarodowe Centrum Kongresowe & Spodek
- Sztuczna inteligencja zwiększa efektywność pracy, co potwierdza 69,5 proc. freelancerów. Mimo to, środowisko jest podzielone – część specjalistów postuluje wprowadzenie regulacji i transparentności, podczas gdy inni sprzeciwiają się jakimkolwiek ograniczeniom.
- Obserwuje się brak transparentności w kwestii wykorzystania AI, mimo rosnących oczekiwań klientów i rynku. Niemal połowa freelancerów (43,1 proc.) nie informuje o stosowaniu AI, choć część rynku domaga się obowiązkowego oznaczania treści generowanych przez algorytmy oraz ochrony danych i praw autorskich.
- Obecnie procedowany jest projekt ustawy o sztucznej inteligencji, którego celem jest wprowadzenie jasnych zasad korzystania z tej technologii.
Świat freelancerów wszedł w nową erę, w której sztuczna inteligencja przestała być jedynie nowinką technologiczną, a stała się kluczowym narzędziem zwiększającym efektywność pracy.
W dobie masowej adopcji AI. „Niekontrolowana automatyzacja może uderzyć w jego wiarygodność”
Najnowszy raport „Portret Freelancera 2025”, przygotowany przez platformę Freelancehunt, wskazuje na narastający konflikt dotyczący ram prawnych dla sztucznej inteligencji. Z jednej strony, 40,4 proc. specjalistów postuluje większą transparentność i konieczność oznaczania pracy generowanej przez algorytmy. Z drugiej strony, blisko co trzeci badany (31,2 proc.) uważa, że jakiekolwiek regulacje są zbędne.
W kontekście powszechnego wdrażania AI, gdzie 69,5 proc. freelancerów odnotowuje wzrost szybkości realizacji zadań, kwestie etyczne i jawność stają się centralnym punktem dyskusji. Najczęściej podnoszonym postulatem jest przejrzystość i oznaczanie treści tworzonych przez algorytmy, co popiera 40,4 proc. respondentów. Istotne są również zagadnienia związane z ochroną danych osobowych (37,6 proc.) oraz praw autorskich (33 proc.). Co więcej, 22,9 proc. badanych uważa, że powinno być wprowadzony obowiązek informowania klienta o wykorzystaniu AI w procesie świadczenia usług.
„Rynek dojrzewa i zaczyna rozumieć, że niekontrolowana automatyzacja może wpłynąć negatywnie na jego wiarygodność. Postulat oznaczania treści to wyraz troski o standardy, które pozwolą odróżnić rzemiosło od masowej produkcji. Widzimy jednak wyraźny podział – część ekspertów pragnie jasnych zasad gry, aby chronić swoją markę osobistą i unikalność dostarczanych rozwiązań” – komentuje Oleg Topchiy, założyciel Freelancehunt.
Co trzeci freelancer uważa, że dodatkowe regulacje AI nie są potrzebne
Konflikt interesów jest wyraźnie widoczny w opozycji do postulatów regulacyjnych. Aż 31,2 proc. freelancerów twierdzi, że dodatkowe regulacje AI nie są potrzebne. Może to wynikać z obaw przed zahamowaniem innowacji i utratą swobody działania, która jest fundamentalna dla tego modelu kariery. Ten podział wskazuje na istnienie rynku o dwóch różnych dynamikach: grupy dążącej do stworzenia bezpiecznych ram dla uczciwej konkurencji oraz zwolenników wolności technologicznej.
Fakt, że 55,9 proc. badanych spodziewa się zaostrzenia konkurencji w erze AI, stanowi bodziec dla rynku. Obecny brak jednomyślności prawnej tworzy pożądaną przestrzeń do oddolnej samoregulacji, w ramach której sami wykonawcy wyznaczają własne, wysokie standardy etyczne, budując tym samym zaufanie wśród świadomych klientów.
Brak reguł na rynku. Freelancerzy korzystają ze sztucznej inteligencji po cichu
Obecnie na rynku brakuje pełnej transparentności. Aż 43,1 proc. freelancerów nie informuje klientów o wykorzystaniu AI, a 21,1 proc. uzależnia swoją decyzję od zapisów w umowach o poufności (NDA). Tylko 15,6 proc. deklaruje, że zawsze postępuje uczciwie.
Taka ostrożność na rynku wynika z pragmatyzmu. Specjaliści traktują algorytmy po prostu jako część swojego warsztatu technicznego, zakładając, że klient biznesowy płaci za rozwiązanie problemu i dostarczenie gotowego projektu, a nie za szczegółowy wykaz użytego oprogramowania.
„Z perspektywy przeciętnego freelancera, umiejętne zarządzanie algorytmami to po prostu jego autorskie know-how. Wykonawcy wychodzą z założenia, że klient zatrudnia ich do osiągnięcia konkretnego rezultatu, a cyfrowe narzędzia, których używają, to ich prywatny warsztat wypracowany doświadczeniem” – wyjaśnia Valentyn Ziuzin, prezes Freelancehunt.
„Jednocześnie widzimy, że rynek przechodzi dynamiczną transformację i docelowo będzie wymagał jasnych reguł gry. Te standardy współpracy prędzej czy później zostaną zdefiniowane – albo poprzez odgórne regulacje prawne, albo poprzez konkretne zapisy w umowach z klientami” – dodaje.
Nowe zasady korzystania z AI. Rząd przyspiesza prace nad ustawą
Debata ta przestaje być jedynie dyskusją branżową o dobrych praktykach. Jak zapowiedział Dariusz Standerski, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji został skierowany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów i w najbliższych tygodniach może trafić do Sejmu. Rząd wiąże tempo prac między innymi z datą 2 sierpnia 2026 r., od kiedy zaczną obowiązywać przepisy dotyczące systemów AI wysokiego ryzyka. Równolegle zapowiedziano uruchomienie piaskownicy regulacyjnej dla przedsiębiorców. Dla rynku usług projektowych jest to wyraźny sygnał, że zasady korzystania z AI będą coraz częściej regulowane nie tylko przez zwyczaj, ale także przez ramy prawne i zapisy umowne.
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla pracodawców: Rosnące wykorzystanie AI przez freelancerów może prowadzić do zwiększenia efektywności projektów, ale rodzi potrzebę uregulowania kwestii etycznych i prawnych. Warto rozważyć wprowadzenie jasnych zapisów umownych dotyczących stosowania AI.
- Dla freelancerów: Transparentność w stosowaniu AI może budować zaufanie klientów i wzmacniać markę osobistą, jednocześnie należy być świadomym nadchodzących regulacji prawnych.
Na podstawie materiałów : www.pulshr.pl