Nieprawidłowości w norweskich agencjach wojskowych i zwolnienie sygnalisty
Szef jednego z działów norweskiej agencji zakupów wojskowych Forsvarsmateriell, który alarmował o nielegalnych zakupach i miliardach koron wydawanych bez właściwej kontroli, stracił pracę po zgłoszeniu nieprawidłowości – poinformował dziennik „Dagens Naeringsliv” („DN”).
Pracownik Forsvarsmateriell, państwowej agencji odpowiedzialnej za zakupy sprzętu i usług dla sił zbrojnych, w 2024 roku zaalarmował ministerstwo obrony, że agencja zawierała umowy i dokonywała zakupów bez właściwych upoważnień i wystarczającej kontroli. Miało to dotyczyć zamówień opiewających na miliardy koron.
Jedną ze spraw zajął się KOFA, norweski odpowiednik polskiego Urzędu Zamówień Publicznych. Wojskowa agencja została wówczas ukarana grzywną w wysokości prawie 2 mln koron (ok. 800 tys. złotych).
W lutym br. sygnalista stracił pracę. Jako powód zwolnienia pracodawca wskazał nielojalność. Zaprzeczył jednak, by decyzja miała związek z doniesieniami złożonymi przez pracownika.
Adwokat sygnalisty Bjoern Flemming Iversen jest innego zdania.
„To odwet za zgłoszenie nieprawidłowości” – ocenił w rozmowie z „DN”.
W kwietniu antykorupcyjny urząd Oekokrim zatrzymał trzy osoby związane z Forsvarsmateriell, którym postawiono zarzut poważnych nadużyć. Mieli nakłonić oferenta do podwyższenia stawek godzinowych za usługi konsultingowe. Grozi im do sześciu lat więzienia.
Nieprawidłowości wykryto również w Forsvarsbygg, agencji odpowiedzialnej za nieruchomości i infrastrukturę wojskową. We wtorek norweski odpowiednik Najwyższej Izby Kontroli (Riksrevisjonen) poinformował, że z powodu wad systemu sprawozdawczego agencji „nie da się skontrolować”.
W marcu dyrektor Forsvarsbygg stracił stanowisko, gdy na jaw wyszło, że instytucja przekroczyła swój budżet wydatków o 520 mln koron (ok. 200 mln złotych).
Wyniki Biznes Fakty:
- Zgłaszanie nieprawidłowości w zakupach może prowadzić do konsekwencji dla sygnalisty, nawet jeśli miało na celu ochronę interesu publicznego. Pracodawcy powinni rozważyć wprowadzenie mechanizmów ochrony sygnalistów i przejrzystych procedur zgłaszania nieprawidłowości, aby zapobiegać takim sytuacjom.
- Nadmierne wydatki i brak kontroli finansowej w agencjach rządowych, zwłaszcza tych związanych z obronnością, stanowią poważne ryzyko dla budżetu państwa i mogą podważać zaufanie publiczne do instytucji. Niezbędne są silne mechanizmy nadzoru i audytu wewnętrznego.
Według danych portalu: www.pulshr.pl