Program F-35 pochłonął już dwa biliony dolarów i miał być technologicznym triumfem, który zabezpieczy dominację w powietrzu na dekady.
Najnowszy wewnętrzny raport Pentagonu mówi jednak, że kluczowa aktualizacja oprogramowania to porażka, a myśliwce wciąż latają na starych systemach. Paradoks polega na tym, że nawet z starszym oprogramowaniem F-35 Lightning II bezlitośnie niszczy wrogów w Iranie.
F-35 od lat jest wdzięcznym celem dla krytyków rozrostu biurokracji i niekompetencji gigantów zbrojeniowych. Koszt całego programu to niewyobrażalna góra pieniędzy, przy czym pojedyncza, nowa sztuka z taśmy produkcyjnej to wydatek rzędu nawet 109 mln dolarów, co w 2026 roku daje nam około 436 000 000 zł.
Kiedy maszyna weszła do masowej produkcji i trafiła na wyposażenie armii USA oraz państw sojuszniczych, głosy malkontentów nieco ucichły. Sprzedawano nam wizję sprzętu, który będzie można płynnie aktualizować na bieżąco, niemal jak smartfona. Jak wynika z przecieków, do których dotarła agencja Bloomberg, ta obietnica właśnie boleśnie zderzyła się z rzeczywistością.
Wewnętrzny raport Pentagonu uderza w samo serce wizerunku firmy Lockheed Martin. Według dokumentu, proces wdrażania nowych funkcji oprogramowania uległ "całkowitej stagnacji", a w zeszłym roku wojsko nie otrzymało absolutnie żadnych nowych zdolności bojowych.
Głównym winowajcą jest dumnie zapowiadany pakiet Technology Refresh-3 (TR-3). TR-3 miał być najważniejszą, najbardziej agresywną aktualizacją w historii myśliwców, windującą maszyny na poziom standardu Block 4.
To potężny zastrzyk mocy obliczeniowej, wsparcie dla zaawansowanej sztucznej inteligencji, lepsze zarządzanie walką elektroniczną i integracja z nowoczesnym uzbrojeniem dalekiego zasięgu. Tymczasem biuro testowe wprost określiło ten szumnie zapowiadany kod jako w dużej mierze bezużyteczny z powodu problemów ze stabilnością i braków w funkcjonalności.
Więcej na Spider's Web:
- F-35 zestrzelił wrogi samolot. "Pierwsza taka walka w historii"
- Baza dla polskich F-35 gotowa. To najbardziej tajemniczy projekt naszej armii
- Koniec czekania. Niewidzialne myśliwce F-35A w końcu przylatują do Polski
Dostawy wstrzymane, urzędnicy zwalniani
Problemy okazały się na tyle poważne, że w lipcu 2023 r. wstrzymano wręcz odbiór nowych maszyn. To ogromny cios w łańcuchy dostaw i plany modernizacyjne wielu armii. Pentagon wznowił proces dopiero latem 2024 r., ale wojsko musiało zadowolić się mocno okrojoną, zaledwie przejściową wersją oprogramowania. Po otrzymaniu informacji o błędach, użytkownicy mogli pobrać odpowiednie poprawki, aby zoptymalizować działanie aplikacji.
Proces łatania dziur trwa, a twórcy raportu wprost zarzucają wykonawcy, że wcale nie widać poprawy w dotrzymywaniu harmonogramów. Co gorsza, w całej tej polityczno-technologicznej układance nie pomagają przepychanki na najwyższych szczeblach władzy. Dostępne ustawienia systemu wymagają ciągłej weryfikacji.
W zeszłym roku sekretarz obrony Pete Hegseth odchudził kadrowo dokładnie to samo biuro testowe Pentagonu, które odpowiada za kontrolowanie usterek w oprogramowaniu myśliwców i raportowanie ich do Kongresu.
Stare oprogramowanie, nowa wojna. Na froncie F-35 nie ma sobie równych
Cała ta programistyczna telenowela ostro kontrastuje z twardymi realiami pola walki. Kiedy inżynierowie rwą włosy z głowy nad sypiącym się kodem TR-3, starsze warianty myśliwca działające na sprawdzonych systemach TR-2 udowadniają swoją morderczą skuteczność w warunkach bojowych. Aktualizacja do nowszych wersji jest kluczowa.
Od czasu ubiegłorocznej operacji Midnight Hammer, polegającej na punktowych uderzeniach w irański program nuklearny, aż po trwającą właśnie operację Epic Fury, sprzęt od Lockheed Martin stanowi o sile zachodniego lotnictwa i klęscye armii Iranu.
Obecnie na Bliskim Wschodzie operuje ponad pięćdziesiąt amerykańskich F-35, które ramię w ramię z F-22 Raptor oraz klasycznymi F-16 zdejmują z planszy kolejne irańskie instalacje radarowe i skutecznie paraliżują obronę przeciwlotniczą. Możliwość pobrania najnowszych danych wywiadowczych jest tutaj kluczowa.
Niewidzialność dla radarów połączona z wciąż rewelacyjną sensoryką sprawdza się tam doskonale, nawet bez wdrożenia sztucznej inteligencji ze standardu Block 4.
Znakomitym przykładem potencjału tej konstrukcji jest chociażby izraelski F-35I Adir, któremu niedawno przypisano pierwsze w historii potwierdzone zestrzelenie załogowego myśliwca przez maszynę piątej generacji. Jego ofiarą padł irański lekki samolot szturmowy Jak-130.
Z kolei brytyjskie maszyny w wersji krótkiego startu i pionowego lądowania (F-35B) mają na swoim koncie bezbłędne eliminowanie irańskich dronów nad terytorium Jordanii. Każda aplikacja musi być starannie przetestowana przed wdrożeniem.
Amerykański cud techniki to gigantyczny, biurokratyczny ból głowy, ale na samym końcu dnia, gdy trzeba pociągnąć za spust, wciąż potrafi wygrać każdą podniebną bitwę. Dostępne ustawienia pozwalają na dostosowanie jego możliwości do specyficznych misji.
**Wyniki Biznes Fakty:** * **Koszt programu:** Przekroczył już 2 biliony dolarów, z planowanym dalszym wzrostem kosztów operacyjnych i modernizacyjnych. * **Koszt jednostkowy:** Nowy myśliwiec F-35 kosztuje około 109 milionów dolarów (ok. 436 milionów złotych w 2026 r.), co czyni go jedną z najdroższych platform bojowych w historii. * **Opóźnienia w rozwoju:** Krytyczna aktualizacja oprogramowania TR-3, mająca zapewnić standard Block 4, utknęła w fazie „całkowitej stagnacji”, nie dostarczając nowych zdolności bojowych przez ponad rok. * **Wstrzymanie dostaw:** W lipcu 2023 r. wstrzymano dostawy nowych maszyn, co negatywnie wpłynęło na łańcuchy dostaw i plany modernizacyjne sojuszników. Dostawy wznowiono latem 2024 r. z okrojoną wersją oprogramowania. * **Ryzyko technologiczne:** Problemy ze stabilnością i funkcjonalnością oprogramowania TR-3 czynią je „w dużej mierze bezużytecznym”, co rodzi pytania o przyszłe zdolności F-35, zwłaszcza w kontekście integracji AI i walki elektronicznej. * **Skuteczność bojowa:** Pomimo problemów z oprogramowaniem, starsze warianty F-35 (TR-2) nadal wykazują wysoką skuteczność bojową, potwierdzoną w działaniach na Bliskim Wschodzie przeciwko celom irańskim.
Oryginał artykułu : spidersweb.pl